Algemeen

Samen met de brieven van Jakobus, Petrus en Judas behoren de drie Johannesbrieven tot de 'algemene zendbrieven'. In voorgaande artikelen hebben we al aangegeven dat deze benaming door mensen bedacht is en feitelijk ook niet recht doet aan deze brieven. Uit de inhoud blijkt namelijk dat deze brieven niet zomaar aan christenen in het algemeen geschreven zijn, maar juist aan lezers met een Joodse / Israëlitische achtergrond.

Schrijver, ontstaan en bestemming

Zie voor wat betreft informatie over de schrijver en het ontstaan van de brief het artikel over de eerste Johannesbrief in AMEN 71. Johannes die één van de "steunpilaren" van de gemeente te Jeruzalem (Gal. 2:9) was, noemt zich in de tweede en derde Johannesbrief "de oudste".
Deze beide brieven zijn persoonlijker van aard dan de eerste Johannesbrief. Zo schrijft Johannes zijn tweede brief aan "de uitverkoren vrouw en haar kinderen" (vs. 1) en zijn derde aan "de geliefde Gajus" (vs. 1). Het zijn dus brieven die meer voor individuele personen bestemd zijn. En voor beide personen geldt dat Johannes ze "in waarheid" liefheeft. En daarmee hebben we eigenlijk ook meteen het algemene thema van deze brieven te pakken: de waarheid; zowel de wandel in de waarheid, als het getuigenis dat van de waarheid uit gaat.

Structuur gehele brief - 2 Johannes

A. vs. 1-3 Aan de uitverkoren vrouw en haar kinderen; lofprijs.
  B. vs. 4-6 De wandel naar het gebod van de Vader.
    C. vs. 7-8 Misleiders.
  B. vs. 9-11 Tegenstand tegen de leer van Christus.
A. vs. 12-13 Kinderen van uw uitverkoren zuster; groet.

Structuur gehele brief - 3 Johannes

A. vs. 1-2 Groet.
  B. vs. 3-4 Getuigenis van de wandel in de waarheid.
    C. vs. 5-8 De liefde tot vreemdelingen wordt geprezen.
      D. vs. 9-10 Het kwaad door Diotrefes aangericht.
    C. vs. 11 Aansporing om het goede te doen.
  B. vs. 12 Getuigenis van de wandel in de waarheid.
A. vs. 13-14 Groet.

Doel en inhoud

De inhoud van de tweede Johannesbrief sluit in grote mate aan bij de eerste Johannesbrief. Ook aan de "uitverkoren vrouw en haar kinderen" schrijft Johannes over het blijven in de waarheid en het wandelen naar Zijn geboden. Tevens vinden we er de waarschuwing voor de vele misleiders die in de wereld uitgegaan zijn en die in overeenstemming met de misleider en de antichrist de komst van Jezus Christus in het vlees niet belijden (vs. 7).
Evenals dat bij de eerste Johannesbrief het geval was, geldt ook hier dat de twee volgende Johannesbrieven zijn geschreven tegen de achtergrond van de zeer aanstaande komst van de Here Jezus Christus. En in die aanlooptijd naar de openbaring en aanwezigheid van de Here Jezus Christus, komt het met name op het getuigenis aan dat voortkomt uit de waarheid. Zeker wanneer we de tweede Johannesbrief zo tegen die achtergrond van de openbaring bezien, zouden we in de "uitverkoren vrouw en haar kinderen" wellicht ook een beeld mogen zien van de vrouw en haar nageslacht in het laatste boek van Johannes, de Openbaring van Jezus Christus (vgl. Openb. 12:1, 6 en 17). In Openbaring 12:17 staat: "En de draak werd toornig op de vrouw en ging heen om oorlog te voeren tegen de overigen van haar nageslacht, die de geboden van God bewaren en het getuigenis van Jezus hebben ...". Dit 'bewaren van de geboden van God' sluit weer geheel aan bij 2 Johannes 4-6.
Al met al zijn ook de tweede en derde brief van Johannes geschriften die de gelovigen aansporen in de waarheid te wandelen en hen waarschuwen voor misleiding en dergelijke.

Kernteksten

"En dit is de liefde, dat wij naar Zijn geboden wandelen" (2 Joh. 6a) en "Geliefde, volg het kwade niet na, maar het goede. Wie goed doet, is uit God ..." (3 Joh. 11).