De Bijbel: Uniek geschenk - Deel 4: Uniek in de overlevering

De Bijbel: Uniek geschenk

Deel 4: Uniek in de overlevering

We halen in AMEN veelvuldig teksten uit de Bijbel aan, omdat wij geloven, dat het Gods Woord is. Het is de moeite waard om te lezen wat God zegt en daaruit onderwijs en zegen te ontvangen. We willen echter ook graag iets kwijt over de Bijbel. Want dit boek is in alle opzichten een uniek geschenk van God, dat onmiskenbaar z’n stempel heeft gedrukt op de wereldcultuur en zeker ook op de Nederlandse.

UNIEK IN DE OVERLEVERING

Over het algemeen wordt Mozes aangewezen als de schrijver van de eerste vijf Bijbelboeken, de zgn. Pentateuch. Voor wat het boek Genesis betreft is hij meer redacteur geweest als schrijver. De vroegste geschiedenis van de schepping en de mensheid is waarschijnlijk opgetekend op kleitabletten, die door de oudvaders (Gen. 5) en de aartsvaders later bewaard zijn en zo terecht gekomen zijn bij Mozes, die ze samenvoegde en redigeerde tot het boek Genesis. Volgens Dr. P.J. Wiseman zijn de bewijzen daarvan in de Bijbel terug te vinden. In de oorspronkelijke tekst van het eerste Bijbelboek wordt twaalf keer de uitdrukking ‘toledoth’ gebruikt waardoor het boek is opgedeeld in elf delen. In onze vertaling is de uitdrukking weergegeven met: “Dit is de geschiedenis (of: geslachtsregister of nakomelingen) van...” Zie bijvoorbeeld in Genesis 2:4, 5:1, 6:9, 10:1 enzovoort. Deze uitdrukking zou dan telkens het begin (of eind) van een kleitablet aangeven.
Later werd gebruik gemaakt van materiaal afkomstig van de papyrus-plant (hier komt het woord ‘papier’ vandaan). Papyrusvellen werden beschreven met een soort inkt (meestal een mengsel van houtskool, water en gom). Vaak werden deze vellen aan elkaar gelijmd en daarna rond een stok opgerold. Zo zijn de ‘boekrollen’ ontstaan, soms aan twee kanten beschreven. Dit materiaal bleef in gebruik tot in de 7e eeuw na Christus. Ondertussen was ook ander schrijfmateriaal ontwikkeld, namelijk ‘perkament’. De naam is afkomstig van Pergamus, een stad in Klein-Azië (zie Openb. 2:12), die bekend stond om de vervaardiging ervan. Perkament werd gemaakt van huiden van schapen, geiten en soortgelijke dieren. Er waren goedkopere en duurdere soorten perkament, dat vooral voor waardevolle documenten werd gebruikt. We vinden er in de Bijbel iets van terug, bijvoorbeeld in 2 Timotheüs 4:13, waar Paulus zegt: “Als gij komt, breng dan de mantel mede... en ook de boeken, vooral de perkamenten.”
Rond de 3e eeuw na Christus kwam nog een nieuw schrijfmateriaal in gebruik: de codex. Dit is te vergelijken met de boekvorm die wij nog steeds kennen. De vellen papyrus of perkament werden aan twee kanten beschreven en bij elkaar gevoegd, zodat een boek met bladzijden ontstond.

In oude tijden was het niet mogelijk bijbelteksten te kopiëren. Ze moesten dus met de hand worden overgeschreven. Vanaf de tijd van Nehemia en Ezra werd dat gedaan door de Sopherim (schriftgeleerden). Zij deden dat bijzonder nauwgezet. Zij moesten de tekst nauwkeurig overschrijven en waren daarbij onderworpen aan talloze regels omtrent het materiaal, de kolomlengte en –breedte, de lettergrootte en –afstand, de samenstelling van de inkt, etc. Dankzij deze toegewijde arbeid is de tekst eeuwenlang vrijwel onveranderd overgeleverd.

Rond 500 na Chr. kwam het kopiëren van de Bijbel terecht bij de Masoreten (masora = traditie, overlevering). De belangrijkste neventaak van deze Joodse geleerden was de heilige tekst – die bestond uit medeklinkers – te voorzien van klinkers en en leestekens.
In de kantlijn plaatsten zij opmerkingen over de tekst en aanwijzingen voor de uitspraak van bepaalde woorden.

In de loop der tijd verschenen er ook vertalingen van de oorspronkelijke tekst. In de 3e en 2e eeuw voor Christus kwam de eerste vertaling van het Oude Testament tot stand in het Grieks, de zgn. Septuaginta (= de ’zeventig’, ws. afkomstig van het aantal vertalers). Daarmee kon het Woord van God ook overgeleverd worden aan Joden, die leefden in de Griekse cultuur, waar het Grieks de voertaal was. Later zagen uitgaven in diverse (oude) talen het licht: Syrisch, Koptisch (ou-Egyptisch), Ethiopisch, Arabisch, Armeens, Georgisch e.a. Heel bekend is de vertaling van Hieronymus, die de Bijbel overzette in het ‘Latijn van het gewone volk’: de Vulgaat (= gewoon, populair). Deze vertaling ontwikkelde zich tot en standaardversie vanhet Latijn en werd de officiële Bijbel van de Rooms-Katholieke Kerk. Naarmate de tijd vorderde zagen meer vertalingen het licht en zo kon de Bijbel aan steeds meer mensen worden overgeleverd. Ook de uitvinding van de boekdrukkunst rond 1450 speelde daarmee een belangrijke rol en maakte bovendien een einde aan het met de hand overschrijven van de bijbeltekst.

De betrouwbaarheid van de overlevering is ook aangetoond door vele archeologische vondsten. Bekend en belangrijk zijn de ontdekking van de zgn. Dode-Zeerollen in Qumran (1947) en later de vondst van 15.000 kleitabletten in het Syrische Tell Mardich (1975). Hieruit blijkt dat de bijbeltekst die wij vandaag bezitten een wonderbaarlijke overeenkomst vertoont met de oorspronkelijke geschriften van duizenden jaren oud. Daarin mogen we opnieuw de machtige hand van God ontdekken. Hij inspireerde Zijn dienaren om Zijn woorden op te schrijven en heeft ook gewaakt over een zuivere overlevering, zodat we vandaag nog altijd grote zegen kunnen ontvangen door het lezen van de ‘woorden Gods’!

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Pas verschenen in de Morgenrood-reeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

NIEUWSTE UITGAVE: PSALM 80

Psalm 80 - een dringende bede tot de Herder van Israël

Psalm 80 is één groot gebed tot de Herder van Israël om het behoud van het volk Israël. Driemaal klinken daarin de woorden "breng ons terug; doe Uw aangezicht lichten, dan zullen wij verlost worden". In dit gebed komt ook naar voren hoe de Heere deze verlossing tot stand zou brengen: namelijk door de Zoon, de Zoon des mensen, de Man van Uw rechterhand. Het is mooi om te zien hoe Asaf duizend jaar vóórdat de Heere Jezus op aarde was, zo duidelijk over Hem schreef. En toen de Zoon op aarde was, zei Hij dat Hij de goede Herder was Die Zijn leven zou geven voor Zijn schapen. En dat deed Hij ... als het Lam van God.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Leeswijzer - Doelgericht Bijbellezen

Meer weten over Degene in Wie je als christen gelooft? Dan is de Bijbel dé bron van informatie. Daarbij is het niet alleen belangrijk dát je de Bijbel leest, maar ook hóe je leest. Wil je ontdekken wat God heeft geopenbaard en zeggen wil? Of zoek je bevestiging van hoe je zelf je geloof wilt 'inrichten'?
Doelgericht Bijbellezen is van grote invloed op de wijze waarop we leven, gemeente-zijn en zicht hebben op Jezus Christus.

Met vragen om persoonlijk of groepsgewijs verder over na te denken.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Recente uitgaven Everread Uitgevers

Naast de boekjes uit de Morgenroodreeks geeft Everread ook andere boeken uit. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt naast de uitgaven in de reeks óók elke nieuwe uitgave van Everread (jaarlijks 2 á 3) met een korting van 25%!

Schatten uit Gods Woord - II

Dit tweede deel in de serie Schatten uit Gods Woord heeft als ondertitel ‘Wandelen met een verborgen God’.

Elk hoofdstuk heeft iets te maken met de praktische wandel van de gelovige.

Soms hebben we als gelovigen wel eens moeite met het gegeven dat we in een periode van Gods plan leven waarin Hij Zich verborgen houdt. Hij lijkt zo ver weg. Bemoeit Hij Zich wel met ons?

Dit boek laat zien dat de Heere wel degelijk nabij is en meegaat op onze wandeling door het leven. Ja, het blijkt dat wij door Hem worden meegenomen op Zijn weg!

En daarbij mogen we de schatten uit Gods Woord ontdekken en met ons meedragen.

Bekijk hier de inhoudsopgave van dit boek

Info & Bestellen