UNIEK IN DE VERSPREIDING

Met de uitvinding van de boekdrukkunst rond 1450 (Laurens Jansz. Koster in Nederland en Johann Gutenberg in Duitsland) werd de weg gebaand voor een wereldwijde verspreiding van de Bijbel.
Het eerste boek dat in drukvorm verscheen was de Bijbel. In 1452 begon een periode van drie jaar, waarin Gutenberg de Vulgaat drukte, deels op perkament en deels op papier. Samen omvatten de twee delen van de beroemde ‘Gutenberg-Bibel’ 1282 pagina’s. De boekdrukkunst verspreidde zich snel en in een tijdsbestek van 50 jaren waren er al delen van de Bijbel gedrukt in zes talen.
De oudste vertalingen van bijbelgedeelten in het Engels stammen reeds uit de 8e eeuw. Pas in de 14e eeuw werd de hele Bijbel in het Engels vertaald, onder leiding van de bekende Britse geleerde en priester John Wycliffe. Dit vertalen ging trouwens gepaard met veel strijd. Bisschoppen en kardinalen waren fel tegen vertalingen in de landstaal. Ze waren bang, dat men de Bijbel niet zou opvatten en uitleggen volgens de officiële interpretatie van de Kerk. Vertalers, hun helpers en verspreiders van de Bijbel moesten hun werk met de dood bekopen.

In Nederland waren de eerste vertalingen van de Psalmen in een paar dialecten al in de 9e eeuw gerealiseerd. Omstreeks 1400 verscheen de vertaling van het Nieuwe Testament en de Psalmen van Johann Schutken. De eerste gedrukte Bijbel in het Nederlands was de zgn. Historie Bijbel van 1477 (Oude Testamen, zonder de Psalmen). Deze verscheen in Delft en wordt daarom ook wel de Delftse Bijbel genoemd.
Ook hier ging de vertaling en verspreiding niet zonder bloedvergieten. Jacob van Liesveldt uit Antwerpen bijvoorbeeld produceerde de Liesveldt-Bijbel in 1526, voorzien van zijn eigen kanttekeningen. Een kleine twintig jaar later werd hij onthoofd. De kanttekening, dat de zaligheid alleen door het geloof in Jezus Christus verkregen wordt, maakte hem voor de kerkelijke autoriteiten in die tijd des doods schuldig!
Ook Jan Canin, die de eerste in Nederland gedrukte Gereformeerde Bijbel uitgaf, moest dat met de dood bekopen.

Niettemin konden de soms wrede vervolgingen een snelle verspreiding van de Bijbel niet verhinderen. De Bijbel is méér vertaald en verspreid dan enig ander boek in de wereld (Zie voor een overzicht van cijfers AMEN 49, pagina 30).
Sinds de uitvinding van de boekdrukkunst zijn wereldwijd honderden miljoenen exemplaren van de persen gerold. Grote en beroemde werken van Homerus, Shakespeare, Goethe of Vondel kunnen niet in de schaduw staan van de Bijbel. Ook andere godsdienstige boeken hebben de Bijbel nog niet van de eerste plaats kunnen verdringen.
En het gaat nog steeds door. Op allerlei plaatsen zijn vertalers bezig de Bijbel toegankelijk te maken voor mensen in verschillende culturen. Bekend zijn de Wycliffe Bijbelvertalers. Er zijn nog vele onbereikte stammen en talen, waarin de Bijbel (of delen ervan) nog niet zijn vertaald. Volgens de Bijbel zelf zullen uiteindelijk alle mensen op aarde kennis krijgen van God en Zijn Woord: "...want de aarde zal vol zijn van kennis des HEREN, zoals de wateren de bodem der zee bedekken." (Jes.11:9)