Eigen belang

Eigen belang

Naar aanleiding van Filippenzen 1:15-17 staat in deze woordstudie het Griekse woord eritheia centraal. Het wordt in de Statenvertaling weergegeven met 'twisting', terwijl de N.B.G.-vertaling het in deze tekst over 'eigen belang' heeft. Het woord komt in zeven bijbelteksten voor en wordt daarin telkens eenmaal gebruikt, zodat het in totaal dus zevenmaal voorkomt in het Nieuwe Testament.

Filippenzen 1

Wat Paulus beschrijft in Filippenzen 1 is eigenlijk een heel triest gebeuren. Terwijl hij in gevangenschap verkeert, zijn er mensen, die het hem nog extra moeilijk maken. Deze tegenstand komt vanuit onverwachte hoek, namelijk van mensen die Christus (ook) prediken. Dit blijkt uit vers 15: "Sommigen prediken de Christus wel uit nijd en twist, maar anderen doen het met goede bedoeling." Onder de predikers bevonden zich broeders die dat met goede bedoeling deden en broeders die dat uit nijd en twist deden. Dat zou natuurlijk niet moeten, maar het was wel de realiteit! Wat de mensen betreft die Christus predikten met goede bedoeling, zegt Paulus dat zij de Christus verkondigen "uit liefde" (vs. 16). De anderen deden het uit "eigenbelang" of, zoals de Statenvertaling het zegt: "twisting".

Overzicht en betekenis

Het oorspronkelijke woord (eritheia) wordt op verschillende manieren vertaald. We hebben het voor u op een rijtje gezet.

Tekst N.B.G.-vertaling Statenvertaling
Romeinen 2:8 zichzelf zoekend twistgierig
2 Korintiërs 12:20 zelfzucht gekijf
Galaten 5:20 zelfzucht gekijf
Filippenzen 1:17 eigen belang twisting (vs. 16)
Filippenzen 2:3 zelfzucht twisting
Jakobus 3:14 zelfzucht twistgierigheid
Jakobus 3:16 zelfzucht twistgierigheid


Wanneer u bovenstaande teksten doorneemt, krijgt u in ieder geval een idee van waar het bij dit woord om gaat. Daarbij valt op dat de lijn die in de N.B.G.-vertaling wordt aangehouden, duidt op een houding waarbij men op zichzelf gericht is, oftewel: eigen belang. De Statenvertaling houdt meer de lijn aan van ruziezoekerij. Wie op zoek gaat naar de betekenis van dit woord, komt erachter dat de nieuwe vertaling toch duidelijker weergeeft wat de oorspronkelijke bedoeling is. Wat de Statenvertaling weergeeft is meer het gevolg van een houding van zelfzucht. Als je in verhouding tot anderen telkens je eigen belang op het oog hebt, kan dat immers al snel leiden tot ruzie en twist.
Het Griekse woord eritheia is verwant aan erithos, waarmee een 'ingehuurde arbeider' werd aangeduid. En vandaaruit heeft eritheia een negatieve betekenis gekregen: dienst waar een huurloon tegenover staat; een bepaalde partij dienen; partijgeest; vijandschap; twistzieke stellingname; ongehoorzaamheid; tegendraads-zijn. Dit alles vanuit een houding van 'er-zelf-beter-van-worden'.

Het gebruik in de verschillende teksten

In Romeinen 2 staat het "zichzelf zoeken" (vs. 8) tegenover het zoeken naar de dingen van God, zoals "heerlijkheid, eer en onvergankelijkheid." (vs. 7) Deze zondige houding van eigen belang leidt in Romeinen 2 zelfs tot "toorn en gramschap." In 2 Korintiërs 12:20 staat het in een rij van andere negatieve dingen als "twist, naijver, opwellingen van toorn" en "laster, oorblazerij, verwatenheid en ongeregeldheden." Vergelijk dit ook met Galaten 5:20, waar bovendien blijkt dat het tot de "werken van het vlees" behoort. Filippenzen 2:3 noemt het in één adem met "ijdel eerbejag." In Jakobus 3:13-18 gaat het over "de wijsheid, die van boven komt." (vs. 15) Hier noemt Jakobus de zelfzucht als een kenmerk van aardse, ongeestelijke, zelfs duivelse (letterlijk: demonische) wijsheid. Bij deze letterlijke vertaling komt de gedachte op aan onze tijd, waarin men het regelmatig heeft over mensen (bijvoorbeeld in de politiek) die 'gedemoniseerd' worden. Dan gaat het om personen die door anderen niet meer met gangbare argumenten bestreden kunnen worden en dan maar 'gedemoniseerd' worden: in een hoek van alles wat kwaad en verkeerd is gezet worden zonder dat dat met redelijke argumenten onderbouwd is.
De bijbelteksten met eritheia laten al met al zien dat dit woord niet bepaald een houding aangeeft die je bij gelovigen zou mogen verwachten. Het hoort niet in het rijtje van 'deugdelijke eigenschappen van de christen' thuis. Om de eenvoudige reden dat het niets van doen heeft met datgene, wat de Heer geeft.

Terug naar Filippenzen 1

Dit alles meenemend naar het gedeelte uit Filippenzen 1, beseffen we nog meer de ernst van Paulus' woorden. Je zou je kunnen afvragen hoe het mogelijk was dat predikers van Christus (dus niet zomaar de 'gemiddelde' toehoorder) zich zo liet gebruiken door de tegenstander. Het woord eritheia geeft daar wel enigszins een antwoord op: het ging hen erom, dat ze zelf niet tekortkwamen door hun prediking en dat ze vooral dat predikten wat hun eigen 'club' mooi vond. Eigenlijk waren het geen predikers in dienst van Christus, maar in dienst van hun achterban. Vergelijk hier wat Paulus schrijft in Galaten 1: "Indien ik nog mensen trachtte te behagen, zou ik geen dienstknecht van Christus zijn." (vs. 10b) Paulus' tegenstanders hadden in elk geval geen oog voor de bediening van deze apostel. Misschien mogen we de woorden uit vers 17 "met de onzuivere bedoeling, mij de gevangenschap zwaar te maken" zelfs wel een beetje opvatten in de zin van dat men ook geen boodschap had aan datgene wat de apostel in die gevangenschap geopenbaard was: het geheimenis van Christus.

Tot slot is het goed een voorbeeld te nemen aan de houding van Paulus in deze dingen: "Wat doet het ertoe? In elk geval, hetzij met een bijoogmerk, hetzij in oprechtheid, wordt Christus verkondigd; en daarin verblijd ik mij, en zal ik mij ook verblijden." (Fil. 1:18)

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Nieuw in de Morgenroodreeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

ADAM als type van Christus

Hoeveel Bijbelse figuren er ook als type of beeld van Christus zijn aan te wijzen, nergens worden zij in de Schrift letterlijk zo genoemd. Op één na! En dat is Adam. In Romeinen 5:14 lezen wij dat hij "een voorbeeld is van Hem Die komen zou".

In dit boekje gaat het over Adam. Wat kunnen we leren over de positie en opdracht van de eerste mens? En hoe wordt dit alles vervuld in de tweede Mens, Christus?

Ook als e-book verkrijgbaar!

Meer info & bestellen 'Adam als type van Christus'

Belangrijke dagen in de Bijbel

In de Bijbel wordt op uiteenlopende wijze gesproken over de dag. Denk bijvoorbeeld aan de scheppingsdagen, de dag van Christus, de dag des HEEREN, de menselijke dag, etc.
Soms gaat het om een dag van 12 uur, soms van 24 uur en soms heeft 'dag' betrekking op een periode van meer dan 1000 jaar.
Met behulp van dit boekje willen we proberen daar wat meer inzicht in te krijgen.
We onderzoeken welke volgorde er in deze dagen is te ontdekken.
Goed om te weten is ook dat God ons dag aan dag draagt, "die God is ons heil"! (Ps. 68:20).

Ook als e-book verkrijgbaar!

Meer info & bestellen 'Belangrijke dagen in de Bijbel'

Uitgaven van Everread Uitgevers

Everread geeft naast de Morgenroodreeks ook andere Bijbelstudieboeken uit; jaarlijks verschijnen er 2 á 3. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt deze Bijbelstudieboeken automatisch in huis  met een korting van 25%!

Het boek HANDELINGEN

Handelingen is een sleutelboek in de Bijbel. Het is geschreven door Lukas, een trouwe metgezel en medewerker van de apostel Paulus. Samen met het Lukasevangelie omvat zijn geschiedschrijving - van Lukas 1 tot en met Handelingen 28 - een doorlopende lijn van circa 66 jaar.

Handelingen is een geschiedkundig boek waarin de voortgang van het heilshandelen van God beschreven wordt, nadat de hemelvaart van Christus en de uitstorting van Gods Geest hebben plaatsgevonden.
De inleiding van dit Bijbelboek (Handelingen 1:1-11) laat zien waar het over gaat. Dit is samen te vatten in drie kernbegrippen: koninkrijk, getuigenis en wederkomst. Daarbij gaat het over de vraag of het koninkrijk (binnenkort) op aarde zou worden gevestigd, over de voortgang van het getuigenis en de betekenis van de opeenvolgende uitstortingen van Gods Geest én over het uitzicht op de (spoedige) komst van de Heere Jezus Christus.

Handelingen is ook een overgangsboek. Eerst draait het vooral om hetgeen Petrus doet en zegt, later komt Paulus in beeld en gaat het over zijn werk en verkondiging. Het boek laat een duidelijke lijn zien in het getuigenis dat zich van Jeruzalem naar Rome verplaatst.
Het is uitermate belangrijk om die lijn nauwkeurig te volgen! Dat voorkomt misverstanden (bijvoorbeeld over de plaats van de gemeente en Israël) en geeft duidelijkheid over de achtergrond en betekenis van de brieven in het Nieuwe Testament.
Kortom, een fascinerend boek, dat ook een heldere kijk geeft op Gods bedoeling in deze tijd!

Dit Bijbelstudieboek bevat twee delen. Het eerste deel beschrijft de hoofdlijnen van Handelingen; in deel 2 wordt gedeelte voor gedeelte het boek Handelingen doorlopen. Verder zijn in dit boek diverse bijlagen en tijdlijnen opgenomen en een tekstenregister.

Meer info & bestellen 'Het boek HANDELINGEN'