Elia en Elisa

Voordat we naar Jericho gaan eerst even iets anders. Elia (= God is de HERE) is aan het einde van zijn aardse loopbaan gekomen. Het moment is daar, dat hij in de hemel opgenomen wordt. Vlak voor zijn heengaan doet hij zijn laatste wonder. Hij slaat met zijn mantel op het water van de Jordaan, het water “...verdeelde zich herwaarts en derwaarts, zodat zij beiden door het droge konden oversteken.” (vs. 8)
Opmerkelijk is nu, dat Elisa (= God is redding), die hem opvolgt als profeet in dienst van God, precies hetzelfde wonder verricht (zie vs. 14). Het laatste wonder van Elia, waarmee hij zijn dienst beëindigt, is hetzelfde als het eerste wonder van Elisa, waarmee hij zijn dienst aanvangt.
En als het dan ook nog betrekking heeft op het water van de Jordaan, moeten wij onwillekeurig denken aan de geschiedenis van Israël in de dagen van Jozua.
In Jozua 3 lezen wij over de intocht in het land Kanaän. Alvorens het land binnen te (kunnen) gaan moet Israël de Jordaan oversteken. God zorgt ervoor dat het water wijkt, zodat het volk de overtocht kan maken: “Toen trok het volk over, tegenover Jericho.” (vs. 16)
Aan de overkant gekomen krijgt Jozua een nieuwe opdracht van de HERE: “Maak u stenen messen en besnijd de Israëlieten opnieuw, ten tweeden male” (5:2). En zo gebeurt het ook. Gedurende de woestijnreis was de besnijdenis achterwege gebleven, zodat dit nu bij het ingaan van het land alsnog moest gebeuren: “En de HERE zeide tot Jozua: Heden heb Ik de smaad van Egypte afgewenteld. Daarom noemt men die plaats Gilgal, tot op de huidige dag.” (5:9)
‘Gilgal’ komt van een woord, dat ‘wentelen’ betekent. In de betekenis van dit woord ligt de wedergeboorte opgesloten. Denk aan een wiel; als het wiel eenmaal omwentelt staat hij weer in dezelfde stand, maar dan wel een eindje verder. Men spreekt wel eens over het ‘rad der wedergeboorte’.
Welnu, de besnijdenis is het teken van de wedergeboorte, het nieuwe leven. De vleselijke besnijdenis wijst op de geestelijke besnijdenis, oftewel de ‘besnijdens des harten’. De HERE zei: “...besnijd de Israëlieten opnieuw, ten tweeden male.” In deze oude geschiedenis is dus een geweldige boodschap verborgen, namelijk, dat Israël eens een geestelijke besnijdenis zou ondergaan, wedergeboorte, en dan nieuw leven zal ontvangen. En dat is nodig om het land binnen te kunnen gaan en deel te krijgen aan de zegeningen van God in Zijn Koninkrijk. Deze boodschap werd ook door de Messias gebracht aan Nicodemus (Joh. 3).
De doortocht door de Jordaan kan dan ook in typologische zin gezien worden als een beeld van dood en opstanding (want dat is feitelijk wedergeboorte). Later, toen het Koninkrijk aanstaande was, zond God een wegbereider tot Israël, Johannes de Doper, die prompt naar de Jordaan toog en daar zijn boodschap verkondigde en allen doopte, die tot hem kwamen en geloofden.
Dit vond plaats tijdens de eerste komst van de Here Jezus, zo’n 2000 jaar geleden. Elia was een type van Christus in Zijn eerste komst. Hij deed wonderen en tekenen, was de ware Profeet van God en na Zijn dood en opstanding werd Hij in de hemel opgenomen. In de toekomst zal Hij terugkeren en Zich opnieuw tot Israël begeven. Dan zal het volk opnieuw ‘doortrekken door de Jordaan’. Israël zal de wedergeboorte ondergaan en de Geest ontvangen. God zal de draad weer opnemen waar hij destijds is blijven liggen. De boodschap wordt gepredikt en het Koninkrijk aangekondigd en... de Meerdere van Elisa zal het water van Jericho gezond maken!

Jericho

Jericho (= welriekende plaats) wordt vanwege de aanwezigheid van palmbomen ook wel de ‘palmstad’ genoemd. Bomen hebben in de Bijbel ook een symbolische betekenis. Zij duiden in de meeste gevallen op een bepaald aspect van Israëls bestaan. De vijgeboom bijvoorbeeld wijst op Israëls bestaan als natie, terwijl de olijfboom spreekt van de beloften, waarmee het volk van Godswege is begiftigd, in het kader van Zijn plan. Zo spreekt de palmboom van het koningschap, dat Israël ten deel zal vallen. God heeft het volk immers bestemd om een koninkrijk van priesters te zijn. Als de Koning der Joden naar Jeruzalem rijdt op een ezel, spreiden de discipelen palmtakken uit (Luk.19, zie ook Openb. 7:9). Deze dag, waarop de Koning komt, wordt op de kerkelijke kalender trouwens ook herdacht als ‘palmzondag’.
Enfin, Jericho was een plaats waar als op het eerste gezicht dik in orde was. Het was een mooie stad met al die palmbomen, de ligging was goed. Kortom, uiterlijk zag het er allemaal goed uit. Toch ontbrak er iets, dat essentiëel is voor het leven: water.
Het water was slecht en de landstreek veroorzaakte misgeboorte.

Water is de eerste levensbehoefte. Alles wat groeit heeft water nodig. Water staat eigenlijk voor het leven. Het menselijk leven komt voor uit water, ja, ons lichaam bestaat voor het grootste deel uit water.
Jericho had goed water nodig. Dit bepaalt ons ten diepste bij de nood van het volk van Israël en de mensen in het algemeen. Het leven in deze wereld is van slechte kwaliteit. Er is veel lijden en de dood waart rond. Daar komt bij, dat het leven van alle mensen geinfecteerd is door de zonde. Al ziet het er soms nog wel goed uit aan de buitenkant, toch zit het in de kern niet goed. De mens moet er zo goed en zo kwaad als het kan mee leven, maar ieder mens weet diep van binnen, dat er méér is. Al te vaak veroorzaakt de slechte kwaliteit van het ‘water’ het verlangen naar fris, helder levenswater.
Maar niemand kan er verandering in brengen, de mens staat feitelijk machteloos. Er is een Godswonder voor nodig. Alleen God kan dood veranderen in leven, armoede in rijkdom.

We hebben al even gewezen op het gesprek van de Here Jezus met Nicodemus, in Johannes 3. Daar spreekt de Heer duidelijke taal. Een mens (Israël) moet nieuw leven ontvangen en dat kan alleen door opnieuw geboren te worden: “Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand wedergeboren wordt, kan hij het Koninkrijk Gods zien”, en: “...tenzij iemand geboren wordt uit water en geest. kan hij het Koninkrijk Gods niet binnengaan.” En let op wat de Heiland vervolgens zegt: “Wat uit het vlees geboren is, is vlees; en wat uit de Geest geboren is, is geest.”
Met andere woorden, wat een mens ook doet of nalaat, als hij niet opnieuw geboren wordt uit ‘geestelijk water’ is alles zinloos. En de andere kant is: als deze wedergeboorte plaatsvindt wordt alles anders! Dat blijkt ook uit Elisa’s wonder en de gevolgen daarvan.

Zout

Om het wonder te verrichten vraagt Elisa om zout. Nu kennen wij allerlei goede eigenschappen van zout, maar om daar nu een groot maatschappelijk en sociaal probleem in Jericho mee op te lossen...? Waarom zout? Daarover hopen we volgende keer iets te schrijven...