Zout bezit allerlei goede eigenschappen. Het is bederfwerend, het werkt zuiverend en bevordert de duurzaamheid. Dat heeft hele practische voordelen, bijvoorbeeld als het gaat om de houdbaarheid van (voedsel)producten. Toch ligt het voor de hand, dat de toevoeging van zout hier, in 2 Koningen 2, een uitbeelding is van een geestelijke werkelijkheid. De HERE zegt immers: “Ik maak dit water gezond...” (vs. 21)
In de Bijbel ontdekken we, dat de Wet voorschrijft, dat aan alle (spijs)offers zout moest worden toegevoegd, en dat het zout in verbinding staat met het verbond van de HERE met Israël.

Zoutverbond

In Numeri 18:19 lezen wij het volgende: “Alle heffingen der heilige gaven, die de Israëlieten als heffingen de HERE brengen, geef Ik u en uw zonen en uw dochters met u tot een altoosdurende inzetting, een altoosdurend zoutverbond is het voor het aangezicht des HEREN voor u en uw nakomelingschap.” In Leviticus 2:13 wordt in dit kader gesproken over het “zout van het verbond uws Gods.”
Hieruit blijkt, dat het ‘zout’ dus staat voor duurzaamheid.
In 2 Kronieken 13:5 komen wij het begrip ‘zoutverbond’ nog een keer tegen. Daar richt koning Abia zich tot Jerobeam en het volk van Israël en zegt: “Is het u niet bekend, dat de HERE, de God van Israël, het koningschap over Israël voor altijd aan David gegeven heeft, aan hem en aan zijn zonen, een zoutverbond?”
In 2 Samuël 7 kunnen wij inderdaad lezen, dat de HERE God het koningschap van David voor immer bevestigen zou. Ook hier staat het ‘zoutverbond’ dus voor de duurzaamheid van het verbond. Het mag duidelijk zijn, dat hier maar één ding aan ten grondslag kan liggen en dat is de trouw van God.
Alles overziend zouden wij dus kunnen opmerken, dat de kernbetekenis van het zout is: de uitwerking van het Woord van God.
De Allerhoogste heeft het verbond tot stand gebracht en alle onderdelen daarvan vastgesteld. De HERE heeft Zijn Woord gegeven en Israël trouw beloofd. God heeft David geroepen tot het koningschap en zal zijn koningschap bevestigen. God zal al Zijn beloften vervullen en Zijn raadsbesluiten in waarheid en trouw volvoeren. (vgl. Jes. 25:1)

Geest

Elisa was een instrument in de hand van God om het water van Jericho gezond te maken. In het vorige artikel zagen we, dat water staat voor leven. Jericho kunnen we zien als een type van Israël. Israël heeft het levende water nodig om het gezonde, goede, waarachtige leven te kunnen bezitten en gemeenschap met de HERE te kunnen hebben (zout eten was ook een teken van gastvrijheid en verbondenheid onder oude volken, zoals dat nu nog wel gebeurt onder Arabische volkeren). In dat licht kan het zout dus ook gezien worden als een beeld van de Geest. Israël moet nieuw leven ontvangen, geestelijk leven. En dat was nu juist wat de Messias duidelijk maakte aan Nicodemus: “Tenzij iemand geboren wordt uit water en geest (of: geestelijk water) kan hij het Koninkrijk Gods niet binnengaan.” (Joh. 3:5)
Het is trouwens opvallend – en tegelijk volstrekt te begrijpen – dat in het Johannes-evangelie zoveel gesproken wordt over en gedaan wordt met water. Op de bruiloft te Kana (Joh. 2) worden lege vaten gevuld met water en verandert de Here Jezus water in wijn. Dit is een beeld van de toekomstige hereniging tussen de HERE en Israël in het kader van het nieuwe verbond. In Johannes 3 spreekt de Here over wedergeboorte als voorwaarde om deel te kunnen hebben aan het Koninkrijk Gods. In Johannes 4 zit de Heiland bij de bron van Jakob en spreekt met de Samaritaanse vrouw. In het 5e hoofdstuk gebeurt er een wonder bij het badwater van Betesda (= huis der barmhartigheid). In hoofdstuk 6 wandelt Jezus over de zee. In hoofdstuk 7 spreekt Hij over het ‘water des levens’. In Johannes 9 wordt de blindgeborene genezen nadat hij zich gewassen heeft in het badwater van Siloam (= uit / weggezonden).
In het 10e hoofdstuk zien we de Herder, Die Zijn schapen uit de schaapskooi leidt en hen brengt in “grazige weiden” en aan “rustige wateren” (Ps. 23).

Gezond

Zoals er in Gilgal een verbondsvernieuwing plaatsvond, nadat Israël door het water van de Jordaan was gegaan, zo wijst het wonder te Jericho op de verbondsvernieuwing met Israël in de toekomst. Israël zal dan een geestelijke besnijdenis ondergaan, tot wedergeboorte komen, nieuw leven ontvangen. De heilige Geest zal worden uitgestort op alle vlees (zie Joël 2). Dit is nodig om als een nieuw volk het land binnen te kunnen gaan en deel te krijgen aan de zegeningen van God in Zijn Koninkrijk. Als het ‘volkomen herstel’ (vgl. Hand. 3:16) heeft plaatsgevonden zal Israël echt gezond zijn: de ongerechtigheid is dan verzoend en de overtreding vergeven. Ezechiël omschrijft die tijd zo mooi in hoofdstuk 36, waar de HERE spreekt: “Ik zal rein water over u sprengen, en gij zult rein worden... een nieuw hart zal Ik u geven en een nieuwe geest in uw binnenste... Mijn Geest zal Ik in uw binnenste geven en maken, dat gij naar Mijn inzettingen wandelt en naarstig mijn verordeningen onderhoudt... Ik zal het koren roepen en het vermeerderen... Ja, Ik zal de vrucht van het geboomte en de opbrengst van het veld vermeerderen...” (vs. 24 e.v.)
Het herstel van land en volk van Israël zal z’n uitwerking op de rest van de volkeren niet missen: “In de komende dagen zal Jakob wortel schieten, Israël zal bloeien en uitspruiten, zodat zij de wereld met vruchten vervullen.” (Jes. 27:6)

Heerlijkheid voor Israël en de volkeren

Israël zal werkelijk ‘Jericho’ zijn naar de betekenis van de naam: welriekende plaats. De HERE zal Zijn relatie met Israël herstellen in een nieuw verbond. Hij zal ‘de vervallen hut van David’ (Amos 9) herstellen en het koningschap bevestigen. Zieken, lammen, doven en blinden... iedereen zal genezing ontvangen en delen in de zegen van God.
Israël zal het “zout der aarde” zijn (vgl. Matt. 5:13) en de geur van Christus verspreiden onder alle volken. Want en dat is eigen aan de typologie, Jericho kan ook gezien worden als een beeld van de wereld. De stad is bekend om haar palmbomen. Het ziet er aan de buitenkant mooi uit en ook de betekenis van de naam klinkt prima. Maar... het water was niet goed. En dat is de eerste levensbehoefte. Bovendien is Jericho de vervloekte stad, dat wil zeggen, op haar wederopbouw rustte een vloek. Zo lezen we ook in Genesis 3, dat de aardbodem vervloekt is omwille van de mens, die gezondigd heeft. Daar komt bij dat de wereld in de macht van de boze ligt (1 Joh.5:19). De ‘vorst der duisternis’ is de overste van deze wereld, de ‘god dezer eeuw’ (2 Kor. 4:4). Zijn regering is weliswaar nog steeds verborgen, maar zijn invloed is duidelijk waar te nemen in het wereldgebeuren. In de eindtijd zal dit allemaal aan het licht komen in de beestheerschappij (zie Openb. 13). En hoe dramatisch en turbulent die tijd ook zal zijn, het komt goed! God zal Zijn plannen uitvoeren en voorzien in de redding der wereld. Overal waar het water ‘slecht’ is zullen de Elisa’s van de eindtijd zout werpen in de bron en God zal het water gezond maken. Dan gaan die machtige woorden van de profeten in vervulling: “De aarde zal vol worden van de kennis van des HEREN heerlijkheid, gelijk de wateren, die de bodem der zee bedekken.” (Hab. 2:14, Jes. 11:9)
Zo zal het Woord van God gestalte krijgen en z’n reinigende, zuiverende en helende uitwerking hebben. Vloek verandert in zegen, ziekte in gezondheid, verdriet in vreugde. Alles zal wel zijn. God is getrouw en Hij zal het ook doen!