U kent meer Grieks dan u denkt - Deel 6 (slot): Basiliek

U kent meer Grieks dan u denkt

Deel 6 (slot): Basiliek

Het woord ‘basiliek’ gebruiken wij om een bepaald soort kerkgebouw aan te geven. Zowel in Nederland als daarbuiten zijn bekende namen te noemen: Kathedrale Basiliek St. Bavo te Haarlem, De Pius X Basiliek te Lourdes, de Sacré-Coeur in Parijs, de St. Pieter in Rome, e.v.a.

Het Griekse woord basilikos is een bijvoegelijk naamwoord van basileus = koning, en betekent: koninklijk, of: van de koning.
Lang geleden was er in Athene reeds een zuilenhal (een stoa), waarin koninklijke ambtenaren zitting hadden voor de rechtspraak. Het woord stoa is terug te vinden in Handelingen 17, waar gesproeken wordt over de Stoicijnse wijsgeren. Dit zijn aanhangers van Zeno van Citium (332-262 v. Chr.) die in de stoa te Athene zijn school stichtte.
Het was een langwerpig, doosvormig gebouw met zalen erin. Die hal noemde men ‘stoa basilikè’, d.w.z. koninklijke zuilenhal, later afgekort tot basilikè. Het koningschap was weliswaar toen al afgeschaft, maar in de ambtstitel van die rechters en in die hal bleef nog de herinnering aan de koning of het koningschap bewaard.
De Romeinen namen het woord over en noemden ieder openbaar langwerpig gebouw met zalen een basilica. Er waren diverse bouwtypen, maar het gemeenschappelijk kenmerk was de grote zaal.
Aan het eind van die grote zaal bevond zich meestal een halfronde uitbouw (apsis) afgedekt door een halfrond koepeldak. Deze apsis vormde in feite een soort podium. De basilica werd voor verschillende doeleinden gebruikt, zoals rechtzittingen, markten, beurzen, en uiteraard was het ook de gewone ontmoetings- en converseer- plaats van het volk. De rechters en/of de markt-meesters zaten dan natuurlijk in de apsis.

AMEN 40 - p11 - Basiliek Maastricht- ... Later gingen de christenen kerken bouwen in de trant van de basilica’s en zo is het woord basiliek ook in gebruik gekomen voor de kerken met een apsis. En u kunt het wel raden: in die apsis kwam het spreekgestoelte te staan voor de bisschop. In die tijd sprak de kerkleider niet zoals nu staande, maar zittende op/in een zetel/stoel. Die stoel heette kathedra (ook een Gr. woord).

Naarmate de kerken zich uitbreidden, kwamen er meer kerkgebouwen. Maar niet alle gemeenten hadden voldoende geld voor zulke basilieken en ook kwam er een hiërarchische kerkregering, dus niet iedere kerk kreeg een eigen bisschop met zetel. Een bisschopszetel stond slechts in de hoofdkerk van het ambtsgebied. Die kerk heette daarom de kathedrale kerk, kortweg de kathedraal.

Basileia

Het woord ‘basileia’ is eveneens afkomstig van basileus en betekent allereerst koningschap, verder koninkrijk, en ook nog koninklijke waardigheid, koninklijke macht.

In Mattheüs 24:13-14 zegt de Here Jezus:

“Maar wie volhardt tot het einde, die zal behouden worden. En dit evangelie van het Koninkrijk zal in de gehele wereld gepredikt worden tot een getuigenis voor alle volken, en dan zal het einde gekomen zijn.”

‘Evangelie’ is afkomstig van een bekend Grieks woord ‘eu-aggelia’.
“Eu’ (spreek uit: ui) = goed (We kwamen dat al tegen in ‘eudokia’, zie Amen nr 36, pag. 11). ‘Aggelia’ (spreek uit: angelia, ng = zachte nk, zoals in de Engelse woorden anger en angry) = boodschap (vgl. aggelos = bode, engel).
Het gaat dus om de goede boodschap van het Koninkrijk (basileia), waarin alles “goed zal gaan”, een onwankelbaar koninkrijk (Hebr. 12:28), waar gerechtigheid woont (2 Petr. 3:13), waar de vruchten van de Geest zijn: liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing (Gal. 5:22). Wat een groot verschil met de wereld van nu!

In Handelingen 1:6 vertaalt de NBG het woord ‘basileia’ met koningschap:

“Here, herstelt Gij in deze tijd het koningschap voor Israël?”

Het koningschap valt Israël toe als het Koninkrijk wordt opgericht. Israël zal dan wereldheerschappij hebben onder supervisie van de koning der Joden, de Here Jezus Christus, en de wereld met (geestelijke) vruchten vervullen (vgl. Jes. 27:6).
Dan zullen die prachtige beloften werkelijkheid worden, zoals uitgesproken door Jesaja en Habakuk:

De aarde zal vol worden van de kennis van des HEREN heerlijkheid, gelijk de wateren de bodem der zee bedekken…

Gegevens over basiliek ontleend aan Prof. Dr. A. Sizoo, ‘Ook U spreekt Grieks en Latijn’, Boeketreeks nr. 27, Uitg. Kok Kampen

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Nieuw in de Morgenroodreeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

ADAM als type van Christus

Hoeveel Bijbelse figuren er ook als type of beeld van Christus zijn aan te wijzen, nergens worden zij in de Schrift letterlijk zo genoemd. Op één na! En dat is Adam. In Romeinen 5:14 lezen wij dat hij "een voorbeeld is van Hem Die komen zou".

In dit boekje gaat het over Adam. Wat kunnen we leren over de positie en opdracht van de eerste mens? En hoe wordt dit alles vervuld in de tweede Mens, Christus?

Ook als e-book verkrijgbaar!

Meer info & bestellen 'Adam als type van Christus'

Belangrijke dagen in de Bijbel

In de Bijbel wordt op uiteenlopende wijze gesproken over de dag. Denk bijvoorbeeld aan de scheppingsdagen, de dag van Christus, de dag des HEEREN, de menselijke dag, etc.
Soms gaat het om een dag van 12 uur, soms van 24 uur en soms heeft 'dag' betrekking op een periode van meer dan 1000 jaar.
Met behulp van dit boekje willen we proberen daar wat meer inzicht in te krijgen.
We onderzoeken welke volgorde er in deze dagen is te ontdekken.
Goed om te weten is ook dat God ons dag aan dag draagt, "die God is ons heil"! (Ps. 68:20).

Ook als e-book verkrijgbaar!

Meer info & bestellen 'Belangrijke dagen in de Bijbel'

Uitgaven van Everread Uitgevers

Everread geeft naast de Morgenroodreeks ook andere Bijbelstudieboeken uit; jaarlijks verschijnen er 2 á 3. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt deze Bijbelstudieboeken automatisch in huis  met een korting van 25%!

Het boek HANDELINGEN

Handelingen is een sleutelboek in de Bijbel. Het is geschreven door Lukas, een trouwe metgezel en medewerker van de apostel Paulus. Samen met het Lukasevangelie omvat zijn geschiedschrijving - van Lukas 1 tot en met Handelingen 28 - een doorlopende lijn van circa 66 jaar.

Handelingen is een geschiedkundig boek waarin de voortgang van het heilshandelen van God beschreven wordt, nadat de hemelvaart van Christus en de uitstorting van Gods Geest hebben plaatsgevonden.
De inleiding van dit Bijbelboek (Handelingen 1:1-11) laat zien waar het over gaat. Dit is samen te vatten in drie kernbegrippen: koninkrijk, getuigenis en wederkomst. Daarbij gaat het over de vraag of het koninkrijk (binnenkort) op aarde zou worden gevestigd, over de voortgang van het getuigenis en de betekenis van de opeenvolgende uitstortingen van Gods Geest én over het uitzicht op de (spoedige) komst van de Heere Jezus Christus.

Handelingen is ook een overgangsboek. Eerst draait het vooral om hetgeen Petrus doet en zegt, later komt Paulus in beeld en gaat het over zijn werk en verkondiging. Het boek laat een duidelijke lijn zien in het getuigenis dat zich van Jeruzalem naar Rome verplaatst.
Het is uitermate belangrijk om die lijn nauwkeurig te volgen! Dat voorkomt misverstanden (bijvoorbeeld over de plaats van de gemeente en Israël) en geeft duidelijkheid over de achtergrond en betekenis van de brieven in het Nieuwe Testament.
Kortom, een fascinerend boek, dat ook een heldere kijk geeft op Gods bedoeling in deze tijd!

Dit Bijbelstudieboek bevat twee delen. Het eerste deel beschrijft de hoofdlijnen van Handelingen; in deel 2 wordt gedeelte voor gedeelte het boek Handelingen doorlopen. Verder zijn in dit boek diverse bijlagen en tijdlijnen opgenomen en een tekstenregister.

Meer info & bestellen 'Het boek HANDELINGEN'