U kent meer Grieks dan u denkt - Deel 6 (slot): Basiliek

U kent meer Grieks dan u denkt

Deel 6 (slot): Basiliek

Het woord ‘basiliek’ gebruiken wij om een bepaald soort kerkgebouw aan te geven. Zowel in Nederland als daarbuiten zijn bekende namen te noemen: Kathedrale Basiliek St. Bavo te Haarlem, De Pius X Basiliek te Lourdes, de Sacré-Coeur in Parijs, de St. Pieter in Rome, e.v.a.

Het Griekse woord basilikos is een bijvoegelijk naamwoord van basileus = koning, en betekent: koninklijk, of: van de koning.
Lang geleden was er in Athene reeds een zuilenhal (een stoa), waarin koninklijke ambtenaren zitting hadden voor de rechtspraak. Het woord stoa is terug te vinden in Handelingen 17, waar gesproeken wordt over de Stoicijnse wijsgeren. Dit zijn aanhangers van Zeno van Citium (332-262 v. Chr.) die in de stoa te Athene zijn school stichtte.
Het was een langwerpig, doosvormig gebouw met zalen erin. Die hal noemde men ‘stoa basilikè’, d.w.z. koninklijke zuilenhal, later afgekort tot basilikè. Het koningschap was weliswaar toen al afgeschaft, maar in de ambtstitel van die rechters en in die hal bleef nog de herinnering aan de koning of het koningschap bewaard.
De Romeinen namen het woord over en noemden ieder openbaar langwerpig gebouw met zalen een basilica. Er waren diverse bouwtypen, maar het gemeenschappelijk kenmerk was de grote zaal.
Aan het eind van die grote zaal bevond zich meestal een halfronde uitbouw (apsis) afgedekt door een halfrond koepeldak. Deze apsis vormde in feite een soort podium. De basilica werd voor verschillende doeleinden gebruikt, zoals rechtzittingen, markten, beurzen, en uiteraard was het ook de gewone ontmoetings- en converseer- plaats van het volk. De rechters en/of de markt-meesters zaten dan natuurlijk in de apsis.

AMEN 40 - p11 - Basiliek Maastricht- ... Later gingen de christenen kerken bouwen in de trant van de basilica’s en zo is het woord basiliek ook in gebruik gekomen voor de kerken met een apsis. En u kunt het wel raden: in die apsis kwam het spreekgestoelte te staan voor de bisschop. In die tijd sprak de kerkleider niet zoals nu staande, maar zittende op/in een zetel/stoel. Die stoel heette kathedra (ook een Gr. woord).

Naarmate de kerken zich uitbreidden, kwamen er meer kerkgebouwen. Maar niet alle gemeenten hadden voldoende geld voor zulke basilieken en ook kwam er een hiërarchische kerkregering, dus niet iedere kerk kreeg een eigen bisschop met zetel. Een bisschopszetel stond slechts in de hoofdkerk van het ambtsgebied. Die kerk heette daarom de kathedrale kerk, kortweg de kathedraal.

Basileia

Het woord ‘basileia’ is eveneens afkomstig van basileus en betekent allereerst koningschap, verder koninkrijk, en ook nog koninklijke waardigheid, koninklijke macht.

In Mattheüs 24:13-14 zegt de Here Jezus:

“Maar wie volhardt tot het einde, die zal behouden worden. En dit evangelie van het Koninkrijk zal in de gehele wereld gepredikt worden tot een getuigenis voor alle volken, en dan zal het einde gekomen zijn.”

‘Evangelie’ is afkomstig van een bekend Grieks woord ‘eu-aggelia’.
“Eu’ (spreek uit: ui) = goed (We kwamen dat al tegen in ‘eudokia’, zie Amen nr 36, pag. 11). ‘Aggelia’ (spreek uit: angelia, ng = zachte nk, zoals in de Engelse woorden anger en angry) = boodschap (vgl. aggelos = bode, engel).
Het gaat dus om de goede boodschap van het Koninkrijk (basileia), waarin alles “goed zal gaan”, een onwankelbaar koninkrijk (Hebr. 12:28), waar gerechtigheid woont (2 Petr. 3:13), waar de vruchten van de Geest zijn: liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing (Gal. 5:22). Wat een groot verschil met de wereld van nu!

In Handelingen 1:6 vertaalt de NBG het woord ‘basileia’ met koningschap:

“Here, herstelt Gij in deze tijd het koningschap voor Israël?”

Het koningschap valt Israël toe als het Koninkrijk wordt opgericht. Israël zal dan wereldheerschappij hebben onder supervisie van de koning der Joden, de Here Jezus Christus, en de wereld met (geestelijke) vruchten vervullen (vgl. Jes. 27:6).
Dan zullen die prachtige beloften werkelijkheid worden, zoals uitgesproken door Jesaja en Habakuk:

De aarde zal vol worden van de kennis van des HEREN heerlijkheid, gelijk de wateren de bodem der zee bedekken…

Gegevens over basiliek ontleend aan Prof. Dr. A. Sizoo, ‘Ook U spreekt Grieks en Latijn’, Boeketreeks nr. 27, Uitg. Kok Kampen

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Pas verschenen in de Morgenrood-reeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

NIEUWSTE UITGAVE: Vijf bijzondere vrouwen

Vijf bijzondere vrouwen in het geslachtsregister van de Heere Jezus

Het Nieuwe Testament begint met het geslachtsregister van Jezus Christus. Hierin komen vijf vrouwen voor, van wie er vier bij naam genoemd worden: Tamar, Rachab, Ruth en Maria. Verder wordt er verwezen naar "de vrouw van Uria" - dat is Bathseba.

Op de momenten waarop hun geschiedenissen zich afspelen, blijken het vrouwen te zijn met een veelbewogen leven. Er zijn er drie weduwe. Eén van hen is een hoer en een ander doet zich voor als hoer. Twee behoren niet tot het volk Israël.
Hun geschiedenissen leren ons veel over henzelf en in sommige gevallen ook over hun vertrouwen op God. Er liggen tal van verwijzingen in naar wat er later zou gebeuren in en door de Heere Jezus. Ook bevatten ze geestelijke lessen voor de gelovige van nu.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Leeswijzer - Doelgericht Bijbellezen

Meer weten over Degene in Wie je als christen gelooft? Dan is de Bijbel dé bron van informatie. Daarbij is het niet alleen belangrijk dát je de Bijbel leest, maar ook hóe je leest. Wil je ontdekken wat God heeft geopenbaard en zeggen wil? Of zoek je bevestiging van hoe je zelf je geloof wilt 'inrichten'?
Doelgericht Bijbellezen is van grote invloed op de wijze waarop we leven, gemeente-zijn en zicht hebben op Jezus Christus.

Met vragen om persoonlijk of groepsgewijs verder over na te denken.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Recente uitgaven Everread Uitgevers

Naast de boekjes uit de Morgenroodreeks geeft Everread ook andere boeken uit. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt naast de uitgaven in de reeks óók elke nieuwe uitgave van Everread (jaarlijks 2 á 3) met een korting van 25%!

Acht gelijkenissen over het koninkrijk der hemelen

Uit het voorwoord: “Wie over de gelijkenissen van de Heiland spreekt of schrijft, lijkt zich op glad ijs te begeven. Er is over deze Bijbelgedeelten immers enorm vaak gepreekt. De evangelieverhalen zijn overbekend en vrijwel iedere christen meent precies te weten wat de Here met Zijn onderwijs heeft bedoeld. Hoewel er in rooms-katholieke, protestantse en evangelische kring niet exact dezelfde uitleg wordt gegeven, is men het wel eens over de hoofdlijnen. Van die standaarduitleg willen de meeste christenen niet afwijken”.

Toch lijkt er iets niet te kloppen in deze algemeen aanvaarde uitleg. Zo wordt aan allerlei symbolen uit de gelijkenissen een betekenis toegekend, die niet overeenstemt met de uitleg die de Here Zelf van zulke symbolen heeft gegeven.

Bovendien beweert men dat de Here gelijkenissen vertelde om Zijn boodschap te verduidelijken, terwijl Hij Zelf zegt dat Zijn onderricht juist bedoeld was om deze voor de menigten te verhullen!

De boodschap van de gelijkenissen is dus niet voor de hand liggend en voor een buitenstaander ook niet gemakkelijk te begrijpen.

Dit boekje is een poging om achter de betekenis van de gelijkenissen te komen.

Bekijk hier de inhoudsopgave van dit boek

Info & Bestellen