U kent meer Grieks dan u denkt - Deel 6 (slot): Basiliek

U kent meer Grieks dan u denkt

Deel 6 (slot): Basiliek

Het woord ‘basiliek’ gebruiken wij om een bepaald soort kerkgebouw aan te geven. Zowel in Nederland als daarbuiten zijn bekende namen te noemen: Kathedrale Basiliek St. Bavo te Haarlem, De Pius X Basiliek te Lourdes, de Sacré-Coeur in Parijs, de St. Pieter in Rome, e.v.a.

Het Griekse woord basilikos is een bijvoegelijk naamwoord van basileus = koning, en betekent: koninklijk, of: van de koning.
Lang geleden was er in Athene reeds een zuilenhal (een stoa), waarin koninklijke ambtenaren zitting hadden voor de rechtspraak. Het woord stoa is terug te vinden in Handelingen 17, waar gesproeken wordt over de Stoicijnse wijsgeren. Dit zijn aanhangers van Zeno van Citium (332-262 v. Chr.) die in de stoa te Athene zijn school stichtte.
Het was een langwerpig, doosvormig gebouw met zalen erin. Die hal noemde men ‘stoa basilikè’, d.w.z. koninklijke zuilenhal, later afgekort tot basilikè. Het koningschap was weliswaar toen al afgeschaft, maar in de ambtstitel van die rechters en in die hal bleef nog de herinnering aan de koning of het koningschap bewaard.
De Romeinen namen het woord over en noemden ieder openbaar langwerpig gebouw met zalen een basilica. Er waren diverse bouwtypen, maar het gemeenschappelijk kenmerk was de grote zaal.
Aan het eind van die grote zaal bevond zich meestal een halfronde uitbouw (apsis) afgedekt door een halfrond koepeldak. Deze apsis vormde in feite een soort podium. De basilica werd voor verschillende doeleinden gebruikt, zoals rechtzittingen, markten, beurzen, en uiteraard was het ook de gewone ontmoetings- en converseer- plaats van het volk. De rechters en/of de markt-meesters zaten dan natuurlijk in de apsis.

AMEN 40 - p11 - Basiliek Maastricht- ... Later gingen de christenen kerken bouwen in de trant van de basilica’s en zo is het woord basiliek ook in gebruik gekomen voor de kerken met een apsis. En u kunt het wel raden: in die apsis kwam het spreekgestoelte te staan voor de bisschop. In die tijd sprak de kerkleider niet zoals nu staande, maar zittende op/in een zetel/stoel. Die stoel heette kathedra (ook een Gr. woord).

Naarmate de kerken zich uitbreidden, kwamen er meer kerkgebouwen. Maar niet alle gemeenten hadden voldoende geld voor zulke basilieken en ook kwam er een hiërarchische kerkregering, dus niet iedere kerk kreeg een eigen bisschop met zetel. Een bisschopszetel stond slechts in de hoofdkerk van het ambtsgebied. Die kerk heette daarom de kathedrale kerk, kortweg de kathedraal.

Basileia

Het woord ‘basileia’ is eveneens afkomstig van basileus en betekent allereerst koningschap, verder koninkrijk, en ook nog koninklijke waardigheid, koninklijke macht.

In Mattheüs 24:13-14 zegt de Here Jezus:

“Maar wie volhardt tot het einde, die zal behouden worden. En dit evangelie van het Koninkrijk zal in de gehele wereld gepredikt worden tot een getuigenis voor alle volken, en dan zal het einde gekomen zijn.”

‘Evangelie’ is afkomstig van een bekend Grieks woord ‘eu-aggelia’.
“Eu’ (spreek uit: ui) = goed (We kwamen dat al tegen in ‘eudokia’, zie Amen nr 36, pag. 11). ‘Aggelia’ (spreek uit: angelia, ng = zachte nk, zoals in de Engelse woorden anger en angry) = boodschap (vgl. aggelos = bode, engel).
Het gaat dus om de goede boodschap van het Koninkrijk (basileia), waarin alles “goed zal gaan”, een onwankelbaar koninkrijk (Hebr. 12:28), waar gerechtigheid woont (2 Petr. 3:13), waar de vruchten van de Geest zijn: liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing (Gal. 5:22). Wat een groot verschil met de wereld van nu!

In Handelingen 1:6 vertaalt de NBG het woord ‘basileia’ met koningschap:

“Here, herstelt Gij in deze tijd het koningschap voor Israël?”

Het koningschap valt Israël toe als het Koninkrijk wordt opgericht. Israël zal dan wereldheerschappij hebben onder supervisie van de koning der Joden, de Here Jezus Christus, en de wereld met (geestelijke) vruchten vervullen (vgl. Jes. 27:6).
Dan zullen die prachtige beloften werkelijkheid worden, zoals uitgesproken door Jesaja en Habakuk:

De aarde zal vol worden van de kennis van des HEREN heerlijkheid, gelijk de wateren de bodem der zee bedekken…

Gegevens over basiliek ontleend aan Prof. Dr. A. Sizoo, ‘Ook U spreekt Grieks en Latijn’, Boeketreeks nr. 27, Uitg. Kok Kampen

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Nieuw in de Morgenroodreeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

Psalm 110 - De Priesterkoning

Na boekjes over Psalm 23 en Psalm 80 is er nu een nieuw boekje over een psalm verschenen!

Psalm 110 is een Messiaanse psalm die spreekt over de Heere Jezus Christus in Zijn positie boven al wat is. Hij wordt beschreven als Koning en als Priester. Het is een prachtig lied over de grote Priesterkoning, Die op Zijn eigen wijze zegenrijk zal regeren over deze wereld. Beide ambten zijn in Hem verweven tot één en leren ons dat dé Koning naar Gods hart, dit alleen kon zijn, door Zijn Eigen offer waarmee Hij als Priester verzoening deed "voor onze zonden (dit betreft Zijn volk Israël); en niet alleen voor de onze, maar ook voor de zonden van de hele wereld (dit betreft ook ons!)" (1 Joh. 2:2).

Dit boekje geeft een mooie uitleg over deze psalm waarin de hemelvaart van Christus - dat is Zijn verhoging boven alle dingen - centraal staat.

Ook verkrijgbaar als e-book!

Meer info & bestellen 'Psalm 110 - De Priesterkoning'

Het voornemen van de eeuwen

Natuurlijk! Elke christen gelooft wel dat God een plan heeft; maar vaak blijft de kennis hierover wat vaag. Het is dan ook een mooie - en noodzakelijke - bezigheid om in de Bijbel te zoeken naar dat plan. Misschien zijn we niet zo gewend om de Bijbel juist op dát punt te lezen, maar als je je erin verdiept, blijkt er heel wat meer over Gods voornemen in te staan dan je aanvankelijk voor mogelijk hield.

In dit boekje gaat het over het voornemen van de eeuwen. Deze eeuwen zijn grote tijdperken die elkaar opvolgen en zo een plan vormen. Uitdrukkingen als 'de tegenwoordige boze eeuw' of 'de toekomende eeuw' zijn vast wel bekend. Deze twee eeuwen zijn een onderdeel van Gods plan met de eeuwen.

Neem je hier kennis van, dan kun je beter begrijpen hoe de wereld in elkaar zit en waarom dingen zijn zoals ze zijn. Zeker als je dan de Bijbel gaat lezen vanuit het standpunt dat God een plan heeft, gaat er een wereld voor je open!

Ook als e-book verkrijgbaar!

Bestel 'Het voornemen van de eeuwen'

Uitgaven van Everread Uitgevers

Everread geeft naast de Morgenroodreeks ook andere Bijbelstudieboeken uit; jaarlijks verschijnen er 2 á 3. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt deze Bijbelstudieboeken automatisch in huis  met een korting van 25%!

December-aanbieding

Vier Nederlandstalige boeken van Charles Welch (1880-1967). Hij was oprichter van de Berean Publishing Trust in London. Deze organisatie bestaat nog steeds en is de uitgever van vele Engelstalige titels, waarvan er een aantal bij Everread verkrijgbaar is.

In deze December-aanbieding zitten de volgende titels:

  • Deze profetie (een uitleg over het boek Openbaring)
  • Gaan voor goud (over de Filippenzenbrief)
  • Gelijkenissen, wonderen en tekenen (n.a.v. het Mattheüs- en het Johannesevangelie)
  • Paulus’ bediening in Handelingen (zijn boodschap gedurende de Handelingentijd was geheel in overeenstemming met dat wat de wet en de profeten hadden gezegd)

Ca. 798 bladzijden Bijbelstudie en voor € 37,50 (normale prijs: € 55,80).

Bestel de December-aanbieding