Geheimenis

Geheimenis

Geheim, geheimzinnig, mysterieus, verborgen, onduidelijkheid, ingewijden. Het zijn allemaal woorden die zo in je op komen, wanneer je denkt aan het begrip geheimenis. In de Bijbel duidt dit vaak een bepaald facet aan van het handelen van God.

De Bijbel

Voor veel mensen is de Bijbel een geheimzinnig boek. "Ik heb er weleens in gelezen, maar ik snap er niets van!", hoor je wel eens zeggen.
Voor sommige gelovigen is het niet anders. Voor 'jong-gelovigen' zeker geen schande. Het valt ook niet mee om het denken van deze wereld in te ruilen voor dat van Gods Woord!
Naarmate er groei in het geloof plaatsvindt, leren we de Bijbel steeds beter kennen als het geopenbaarde Woord van God. Dat wil dus zeggen dat God Zijn gedachten, vóórdien onbekend en verborgen, heeft bekendgemaakt in en door Zijn Woord. Mozes zegt in Deuteronomium 29: "De verborgen dingen zijn voor de HERE, onze God, maar de geopenbaarde zijn voor ons en onze kinderen voor altijd, opdat wij al de woorden dezer wet volbrengen" (vs. 29). Mozes bepaalt Israël nog eens bij het verbond met God, en de daaraan gekoppelde verantwoordelijkheid. Om als volk de plaats en verantwoordelijkheid goed te kennen, heeft God de 'woorden der wet' gegeven om die te volbrengen. Dit zijn, zegt Mozes, de geopenbaarde dingen voor ons en onze kinderen.
Er is sinds die tijd nog heel wat méér van Gods verborgen dingen geopenbaard. We hebben behalve de 5 boeken van Mozes inmiddels nog 61 bijbelboeken, waarin de Here Zijn volledige heilsplan heeft bekendgemaakt.

Geheimenis

Het geopenbaarde Woord van God spreekt, ondanks het feit dat het een 'openbaring' is, toch over geheimenissen.
Het woord 'geheimenis' kan twee reacties teweegbrengen: Terughoudendheid, door de gedachte dat een geheim ook wel geheim zal blijven en er dus niets over geweten kan worden, of juist: Verlangen, om te onderzoeken wat Gods Woord erover zegt.

De 'stamboom' van 'geheimenis'

Veel woorden, die we in het dagelijks leven gebruiken, staan niet op zichzelf, maar hebben een soort 'familie' om zich heen. Dat is ook het geval met 'geheimenis'. Dit ziet er zo uit:

muo (de mond) sluiten, dichtdoen
mueo inwijden
musterion, mustikos, mustès mysterie, mystiek, ingewijde, geheimenis, de Mysteriën betreffend, inwijdeling

Van de vijf woorden in deze familie komen er slechts twee voor in de Bijbel. Dat zijn 'mueo' (inwijden) en natuurlijk 'mustèrion'. 'Mueo' is afgeleid van 'muo' (de mond sluiten, dichtdoen) en komt slechts eenmaal voor en wel in: Filippenzen 4:12.

Daar waar het Nieuwe Testament over 'geheimenis' (SV: 'verborgenheid') spreekt, is dat de vertaling van het Griekse ´mustérion´. We herkennen daarin ons woord 'mysterie'. Duiden wij in het dagelijks leven iets aan als een mysterie, dan bedoelen we daarmee, dat de betekenis ervan voor ons niet (helemaal) duidelijk is. We kunnen niet precies zeggen wat het is, want het is verborgen voor ons, het wordt voor ons geheim gehouden. Pas als iemand ons zegt wat er gaande is, is het mysterie, wat óns betreft, geopenbaard. Het geheim(enis) is dan niet meer verborgen, maar ontsluierd. De sluier van geheimzinnigheid is eraf.

'Mustérion' werd aanvankelijk gebruikt om de zogenaamde Mysterie-godsdiensten aan te duiden. Dit waren bepaalde religie's met een zeer geheimzinnig karakter. Diegenen, die de geheimen van zo'n 'Mysterie' kenden, werden ingewijden genoemd. Deze religie's worden voor het eerst vermeld in een geschrift van Herodotus, een Griekse geschiedschrijver, die leefde in de 5e eeuw voor Chr. Het bestaan van deze Mysteriën strekte zich uit tot circa eind 5e eeuw na Chr.
In de Bijbel heeft dit woord vanzelfsprekend niets van doen met de 'Mysteriën'. Het wordt in meer algemene zin gebruikt, namelijk ter aanduiding van iets dat verborgen is, maar door 'ingewijden' kan worden begrepen.

´Geheimenis´ in de Bijbel

In de Bijbel wordt 'geheimenis' op verschillende manieren gebruikt.

a. Koninkrijk
Iets wordt een geheimenis genoemd, omdat het op een bepaald tijdstip, slechts voor enkelen te vatten is. Denk daarbij aan de 'geheimenissen van het Koninkrijk' (Zie bijv. Luc. 8:9, 10). De Here sprak daar over de gelijkenis van de zaaier en toen de discipelen vroegen wat de bedoeling daarvan was, antwoordde Hij: 'U is het gegeven de geheimenissen van het Koninkrijk Gods te kennen, maar aan de anderen (worden zij gepredikt) in gelijkenissen, opdat zij ziende niet zien en horende niet begrijpen'. Het is met betrekking tot dit laatste wonderlijk dat Mozes in Deuteronomium 29 (waar het over geopenbaarde en verborgen dingen gaat) reeds in dezelfde bewoordingen sprak (zie vs.4; vgl. ook Jes. 6:9, 10; Hand. 28:26, 27). We leren uit dat hoofdstuk, dat de HERE een hart moet geven om te verstaan of ogen om te zien, of oren om te horen.
Dat is dus in elk geval nodig: Een hart om te verstaan. Dat is een hart waarin God leeft. Bij de één is dat zo, bij de ander niet. Daarom 'snapt' de één het wel en de ander niet.

b. Paulus
Een andere wijze waarop het begrip 'geheimenis' gebruikt wordt, vinden we in de brieven van Paulus. Het geheimenis waarvan hij 'rentmeester' is, omschrijft hij als iets, dat eeuwen en geslachten lang verborgen was (Kol. 1:25, 26).
Hier gaat het dus niet alleen om iets wat op een bepaald tijdstip door slechts enkelen begrepen kon worden. Paulus zegt dat dit geheimenis eenvoudigweg "ten tijde van vroegere geslachten niet bekend is geworden aan de kinderen der mensen, zoals het nu door de Geest geopenbaard is..." (Efe. 3:4, 5). Hier ligt de nadruk dus op het feit dat de Here vanaf het begin en gedurende een groot gedeelte tijdens de uitvoering van Zijn plan, dit aspect van Zijn wil verborgen hield (vgl. Efe. 1:9) in Zichzelf (Efe. 3: 9).
Dit geheimenis heeft alles te maken met het Lichaam van Christus, waarvan de leden - ongeacht hun afkomst - een volstrekt gelijke plaats toebedeeld hebben gekregen. Ja, zelfs mede-leden (letterlijk: mede-lichaam) geworden zijn van Christus (Efe. 3:6), Die het Hoofd is van dat Lichaam. Van dit heilsfeit, dit voornemen en de tijd waarin dat voornemen zou worden uitgevoerd, spreekt het Oude Testament niet.

c. Openbaring
Een derde invalshoek vinden we in het laatste Bijbelboek. In Openbaring 10:7 gaat het over het geheimenis van God, dat voleindigd zal zijn in de dagen, waarin de zevende engel bazuinen zal. Hier is sprake van het feit dat God (nu) 'verborgen' is. Zolang Israël 'Lo-Ammi' (= niet-Mijn volk, Hos. 1:9) is, houdt de HERE Zijn aangezicht voor het volk verborgen (zie bijv. Deut. 32:20; Jes. 64:7; Ezech. 39:23) en daarmee ook voor de wereld in het algemeen. Ezechiël 39:29 laat zien wanneer daar verandering in komt: 'wanneer Ik Mijn Geest over het huis Israëls heb uitgestort'. Met andere woorden: op het moment van de wedergeboorte van de natie Israël. Daarbij gaat het vanzelfsprekend over wedergeboorte in Bijbelse zin: boetedoening, bekering, en de daarop volgende reiniging door de HERE. Dan zal de zegenrijke periode voor Israël beginnen (Ezech. 36:33 e.v.). Tijden van verademing zullen aanbreken en de Christus zal gezonden worden (vgl. Hand. 3:19, 20).
Tot de Christus Zich zal openbaren, houdt Hij Zich afgezonderd en is Zijn regering over deze wereld niet concreet zichtbaar. Als de zevende engel bazuint komt er een einde aan de verborgenheid van God (zie Openb. 11:15 19). Het is het moment waarop God Zijn grote macht opneemt en het koningschap aanvaardt (vs. 15 en 17). Hiervan lezen we veelvuldig in de profetieën (vgl. Openb. 10:7: "... gelijk Hij Zijn knechten, de profeten heeft verkondigd").

Waar komt 'geheimenis' (mustérion) voor?

De in deze lijst genoemde Schriftplaatsen verwijzen alle naar het Nieuwe Testament. Ze zijn in drie groepen te verdelen. Daarbij valt op dat Paulus, het woord het meest gebruikt (vgl. 1 Kor. 4: "Zo moet de mens ons beschouwen: als dienaren van Christus en rentmeesters van de geheimenissen Gods" (vs. 1). Een rentmeester (Grieks: oikonomos) is iemand die het bezit van een ander beheert; een beheerder (vs. 2). Letterlijk betekent "oikonomos": "huisbeheerder", namelijk: degene, die de taken verdeelt in het huishouden van zijn baas).

I De Evangeliën 3 maal
II De brieven van Paulus 20 maal
III De Openbaring aan Johannes 4 maal

In de Septuaginta (de Griekse vertaling van 'ons' Oude Testament) komt het woord 'mustérion' ook voor: In Daniël 2 is het de vertaling van het Aramese woord "raz". In onze Bijbels is het vertaald met 'verborgenheid' (vs.18, 19, 27, 28, 29, 30, 47).
Ook het Hebreeuwse woord 'sod' is met 'mustèrion' vertaald. Zie bijvoorbeeld: Ps.25:14 (vertrouwelijke omgang), Spr.20:19 (geheimen) en Amos 3:7 (raad).

Het woord GEHEIMENIS
Matt. 13:11 de geheimenissen van het Koninkrijk der hemelen
Mar. 4:11 het geheimenis van het Koninkrijk Gods
Luc. 8:10 de geheimenissen van het Koninkrijk Gods
Rom. 11:25 dit geheimenis; een gedeeltelijke verharding is over Israël gekomen, totdat de volheid der heidenen binnengaat
Rom. 16:25 de openbaring van het geheimenis, eeuwenlang verzwegen
1 Kor. 2:7 een geheimenis, is de verborgen wijsheid Gods, die God (reeds) van eeuwigheid voorbeschikt heeft
1 Kor. 4:1 het beheer van de geheimenissen Gods
1 Kor. 13:2 alle geheimenissen en alles, wat te weten is, wist
1 Kor. 14:2 door de Geest spreekt hij geheimenissen
1 Kor. 15:51 een geheimenis (...) Allen zullen wij niet ontslapen, maar allen zullen wij veranderd worden
Efe. 1:9b het geheimenis van Zijn wil
Efe. 3:3 mij door openbaring het geheimenisbekendgemaakt
Efe. 3:4 het geheimenis van Christus
Efe. 3:9 de bediening van het geheimenis
Efe. 5:32 Dit geheimenis (...) Christus en de Gemeente
Efe. 6:19 het geheimenis van het evangelie
Kol. 1:26 het geheimenis, dat eeuwen en geslachten lang verborgen is geweest
Kol. 1:27 de heerlijkheid van dit geheimenis: Christus onder u, de Hoop der heerlijkheid
Kol. 2:2 het geheimenis Gods, Christus
Kol. 4:3 het geheimenis van Christus
2 Tess. 2:7 het geheimenis der wetteloosheid
1 Tim. 3:9 het geheimenis des geloofs
1 Tim. 3:16 het geheimenisder godsvrucht
Openb. 1:20 het geheimenisder zeven sterren
Openb. 10:7 het geheimenis van God
Openb. 17:5 een geheimenis: het grote Babylon
Openb. 17:7 het geheimenisvan de vrouw

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Nieuw in de Morgenroodreeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

ADAM als type van Christus

Hoeveel Bijbelse figuren er ook als type of beeld van Christus zijn aan te wijzen, nergens worden zij in de Schrift letterlijk zo genoemd. Op één na! En dat is Adam. In Romeinen 5:14 lezen wij dat hij "een voorbeeld is van Hem Die komen zou".

In dit boekje gaat het over Adam. Wat kunnen we leren over de positie en opdracht van de eerste mens? En hoe wordt dit alles vervuld in de tweede Mens, Christus?

Ook als e-book verkrijgbaar!

Meer info & bestellen 'Adam als type van Christus'

Belangrijke dagen in de Bijbel

In de Bijbel wordt op uiteenlopende wijze gesproken over de dag. Denk bijvoorbeeld aan de scheppingsdagen, de dag van Christus, de dag des HEEREN, de menselijke dag, etc.
Soms gaat het om een dag van 12 uur, soms van 24 uur en soms heeft 'dag' betrekking op een periode van meer dan 1000 jaar.
Met behulp van dit boekje willen we proberen daar wat meer inzicht in te krijgen.
We onderzoeken welke volgorde er in deze dagen is te ontdekken.
Goed om te weten is ook dat God ons dag aan dag draagt, "die God is ons heil"! (Ps. 68:20).

Ook als e-book verkrijgbaar!

Meer info & bestellen 'Belangrijke dagen in de Bijbel'

Uitgaven van Everread Uitgevers

Everread geeft naast de Morgenroodreeks ook andere Bijbelstudieboeken uit; jaarlijks verschijnen er 2 á 3. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt deze Bijbelstudieboeken automatisch in huis  met een korting van 25%!

Het boek HANDELINGEN

Handelingen is een sleutelboek in de Bijbel. Het is geschreven door Lukas, een trouwe metgezel en medewerker van de apostel Paulus. Samen met het Lukasevangelie omvat zijn geschiedschrijving - van Lukas 1 tot en met Handelingen 28 - een doorlopende lijn van circa 66 jaar.

Handelingen is een geschiedkundig boek waarin de voortgang van het heilshandelen van God beschreven wordt, nadat de hemelvaart van Christus en de uitstorting van Gods Geest hebben plaatsgevonden.
De inleiding van dit Bijbelboek (Handelingen 1:1-11) laat zien waar het over gaat. Dit is samen te vatten in drie kernbegrippen: koninkrijk, getuigenis en wederkomst. Daarbij gaat het over de vraag of het koninkrijk (binnenkort) op aarde zou worden gevestigd, over de voortgang van het getuigenis en de betekenis van de opeenvolgende uitstortingen van Gods Geest én over het uitzicht op de (spoedige) komst van de Heere Jezus Christus.

Handelingen is ook een overgangsboek. Eerst draait het vooral om hetgeen Petrus doet en zegt, later komt Paulus in beeld en gaat het over zijn werk en verkondiging. Het boek laat een duidelijke lijn zien in het getuigenis dat zich van Jeruzalem naar Rome verplaatst.
Het is uitermate belangrijk om die lijn nauwkeurig te volgen! Dat voorkomt misverstanden (bijvoorbeeld over de plaats van de gemeente en Israël) en geeft duidelijkheid over de achtergrond en betekenis van de brieven in het Nieuwe Testament.
Kortom, een fascinerend boek, dat ook een heldere kijk geeft op Gods bedoeling in deze tijd!

Dit Bijbelstudieboek bevat twee delen. Het eerste deel beschrijft de hoofdlijnen van Handelingen; in deel 2 wordt gedeelte voor gedeelte het boek Handelingen doorlopen. Verder zijn in dit boek diverse bijlagen en tijdlijnen opgenomen en een tekstenregister.

Meer info & bestellen 'Het boek HANDELINGEN'