De kracht van de Geest

Het werk dat God begonnen is te doen in de harten van gelovigen, zet zich voort tot de dag van Christus komst (Filipp. 1:6). Dit werk doet God door Zijn Geest in ons. Tot nu toe hebben we mogen leren:

• dat we altijd bij God mogen horen vanaf het moment dat we Christus in ons leven hebben ontvangen als Heer (verzegeld met de Geest)
• dat we altijd in de nabijheid van God mogen zijn (Toegang door de Geest)
• dat we ons altijd, samen met alle gelovigen in Christus, thuis mogen voelen bij God (woonplaats van God in de Geest).

Doordat wij Zijn Geest hebben ontvangen, bezitten we ook de kracht van God om met Hem te wandelen. Dit heeft zijn uitwerking op alle terreinen van ons leven; in kerk, werk en gezin… In deze studie gaan we ontdekken wat deze kracht van de Geest is en wat het uitwerkt.

Een hart vol kracht

De kerntekst van deze studie is Efeziers 3:16. We lezen Efeziers 3:14-21:

14 Om die reden buig ik mijn knieën voor de Vader, 15 naar wie alle geslacht in de hemelen en op de aarde genoemd wordt, 16 opdat Hij u geve, naar de rijkdom zijner heerlijkheid, met kracht gesterkt te worden door zijn Geest in de inwendige mens, 17 opdat Christus door het geloof in uw harten woning make. Geworteld en gegrond in de liefde, 18 zult gij dan samen met alle heiligen, in staat zijn te vatten, hoe groot de breedte en lengte en hoogte en diepte is, 19 en te kennen de liefde van Christus, die de kennis te boven gaat, opdat gij vervuld wordt tot alle volheid Gods.
20 Hem nu, die blijkens de kracht, welke in ons werkt, bij machte is oneindig veel meer te doen dan wij bidden of beseffen, 21 Hem zij de heerlijkheid in de gemeente en in Christus Jezus tot in alle geslachten, van eeuwigheid tot eeuwigheid! Amen.

We spreken niet over de heilige Geest als kracht. In de eerste studie is aangetoond dat de heilige Geest een persoon is. Van deze persoon gaat kracht uit. Dit is de kracht van God!
We spreken over de kracht van de Geest. Het is de kracht die van God uitgaat en in ons werkt omdat God door Zijn Geest in ons aan het werk is.
In deze studie leg ik niet het accent op de gaven van de Geest die krachtig werken in en door de gelovigen. Voor sommige gelovigen wordt de kracht van de Geest pas ervaren wanneer ze in tongen spreken, openbaringen ontvangen en op zieken de handen leggen tot genezing. Hoewel er in de Bijbel zeker van deze krachtige uitwerkingen van de Geest in de gelovigen wordt gesproken, wil ik vermijden dat juist deze zaken de aandacht vragen. Vanuit de tekst in de Efezebrief, die wij in deze studie behandelen, ligt het accent sterk op het krachtige werk van de heilige Geest in de harten van de gelovigen. We gaan nadenken wat de heilige Geest doet in dat wat niet direct hoor- of zichtbaar is aan de buitenkant van de gelovige; het werk dat in het innerlijk van de gelovige door Gods Geest wordt verricht in de kracht van God.

Een krachtig werk

Voordat we naar de uitleg gaan van Efeziërs 3:16, kijken we naar vier woorden die alle vertaald kunnen worden met kracht. In Efeziërs 1:19 komen we ze tegen in één tekst: “…en hoe overweldigend groot zijn kracht is aan ons, die geloven, naar de werking van de sterkte zijner macht.”
Waar de vertaling het onderscheid tussen de woorden in vier verschillende woorden heeft weergegeven (kracht, werking, sterkte en macht) zijn het vier woorden die alle vier spreken over Gods kracht. Wanneer we deze vier woorden alle zouden vertalen met kracht, zou de vertaling als volgt zijn: “…en hoe overweldigend groot zijn kracht is aan ons, die geloven, naar de kracht van de kracht zijner kracht.”

De vier woorden die in het Grieks worden gebruikt zijn:

1. dunamis  = vermogen tot handelen, potentiële kracht (verg. dynamiet).
              Meestal vertaald met kracht, maar ook met macht.
2. energeia = actieve energie, kracht aan het werk
              Meestal vertaald met werk of werking.
3. kratos   = Het krachtig-zijn, sterk-zijn
              Meestal vertaald met kracht, maar ook sterkte.
4. ischus   = De eigen kracht. Kracht als bezit.
              Meestaal vertaald met macht, maar ook kracht en sterkte 

Deze woorden zijn op zich een studie waard. In deze studie richten we ons op het woord ‘dunamis’ (lett. dunamei) en ‘kratos’ (lett. krataioomai) omdat in onze kerntekst deze woorden worden verbonden met de Geest. De gelovigen worden met kracht gesterkt door Zijn Geest…

In de betekenis van de vier woorden ligt een overlapping. Alle vier de woorden beschrijven in relatie tot God iets van Zijn kracht. Wanneer we dit illustreren met een bulldozer dan zien we dat een bulldozer het vermogen, de capaciteit, de potentie en kracht heeft om grote hoeveelheden zand te verplaatsen, kanalen te graven, dijken te verhogen, wegen schoon te vegen en gebouwen te slopen (dunamis). Als we naar het voertuig kijken, weten we dat het een sterk voertuig is (ischus). Als zijn motoren gaan draaien en het voertuig zet zich in beweging dan zien we dat er kracht van uit gaat door de motoren (kratos). Als vervolgens op zijn weg een boom wordt ontworteld en opzij geschoven zien we de kracht van het voertuig daadwerkelijk in actie. Er gebeurt wat. De kracht wordt aangewend om krachtig te handelen (energeia).

Calvijn gebruikt voor drie van de vier woorden het beeld van een boom. Ischus is dan de wortel, kratos de boom en energeos de vruchten. Dunamis is dan het algemene woord voor kracht dat door de andere woorden wordt ondersteund.

In Efeziërs 1:19 laten deze vier woorden zien hoe groot en overweldigend Gods kracht is aan/in ons die geloven. Deze kracht wordt verbonden aan de opstanding van Christus. Deze kracht is opstandingskracht. Door deze kracht wordt het nieuwe leven dat God ons heeft gegeven in Christus openbaar.

Paulus bidt in dit eerste gebed (Efeziers 1:15-23) in zijn Efezebrief dat we als gelovigen door de wijsheid van Gods Geest in onze geest met geestelijke ogen mogen gaan zien welk vermogen Hij in ons heeft gelegd naar Zijn machtig werk dat Hij in ons verricht door Zijn eigen kracht.

De kerntekst in deze studie bevat twee woorden voor kracht:

1. dunamei      = met kracht (van dunamis)
2. krataioomnai = gesterkt worden (van kratos)

Wanneer we kijken naar het tweede woord, vertaald met ‘gesterkt worden’ (NBG) dan vinden we dit woord vier keer in het Nieuwe Testament. Twee keer wordt het toegepast op de Here Jezus die sterk werd en groeide in wijsheid en genade. Op weg naar Zijn volwassenheid ging er steeds meer kracht van Hem uit (Lukas 1:80 en 2:40).
De andere twee keer dat het woord voorkomt zien we in de brieven van Paulus. In 1 Korintiers 16:13 spoort Paulus de gelovigen aan om waakzaam te blijven, te staan in het geloof, manlijk te zijn en sterk! En hier in Efeziers 3:16 bidt Paulus dat de gelovigen gesterkt mogen worden met het vermogen om Gods liefde te begrijpen in samenhang met het geheimenis van het lichaam van Christus, waarin twee totaal verschillende achtergronden (Jood en heiden) met elkaar moeten leren omgaan als eenheid.

Maar waarmee wordt de gelovige gesterkt? Met dunamei (kracht), het vermogen om krachtig te gaan handelen. Zo komen we bij het tweede woord kracht in Efeziërs 3:16; dunamei. Paulus gebruikt dit woord in een verband waarin hij duidelijk laat zien dat wij die kracht niet in onszelf vinden, maar in God die kracht geeft en ons door Zijn Geest met die kracht sterkt. Het is Gods kracht die het mogelijk maakt dat wij als gelovigen als nieuwe schepping kunnen leven met elkaar, in liefde en verbondenheid, in eenheid.

We kunnen zeggen dat deze kracht een heerlijke kracht is. Deze kracht is namelijk naar de ‘rijkdom van Zijn heerlijkheid’. De mate van kracht is de heerlijkheid van God! In beginsel bezitten alle gelovigen in Christus deze kracht, omdat ze met de heilige Geest verzegeld zijn, toegang hebben tot de Vader in deze Geest en door geloof mogen zijn in de heerlijke nabijheid van God, als kinderen die zich thuis voelen bij de Vader in de hemel.

Toch bidt Paulus dat de gelovigen gesterkt mogen worden met de kracht waarover zij mogen beschikken. Wanneer wij deze kracht niet gebruiken zijn wij als oom Dagobert die wel een pakhuis heeft vol geld, maar het niet gebruikt voor anderen. Wij zijn dan als een worstelaar, die zelfs na jaren training nooit een wedstrijd durft te worstelen. Of, om met dit beeld weer terug te komen, als een bulldozer die stil staat en nooit wordt gebruikt.

Paulus gebruikt het woord ‘dunamis’ vijf keer in de Efezebrief (Efeziers 1:19,21; 3:7,16,20). Wij kunnen dus beschikken over Gods kracht. Dat kunnen ongelovigen niet. We kunnen onder de indruk raken van krachtdadige mensen. Zelf ben ik altijd wat gevoelig voor mensen met een uitgesproken, krachtige persoonlijkheid. Mensen die weten wat ze willen en ook gaan voor de dingen die zij zich voornemen. Mensen die hun doel bereiken. Mensen met duidelijke leiderskwaliteiten. Wanneer je wat onzeker van aard ben en geneigd ben eerder naar je gevoel te handelen, dan maken deze krachtige mensen je nog onzekerder. Maar hoe krachtig mensen ook kunnen zijn, wanneer ze geen persoonlijke relatie hebben met God, zijn ze krachteloos in die dingen die God in de mens wil zien. Zij kunnen misschien bereiken wat zij willen, maar ze bereiken niet wat God wil. Zij leven naar hun eigen oude natuur en kunnen daarmee God niet behagen.