Wie was Barnabas?

• Barnabas was een Leviet uit Cyprus afkomstig (Hand. 4:36). Hij was radicaal in financieel opzicht, want hij verkocht zijn akker en legde het geld aan de voeten van de apostelen (Hand. 4:37)
• Barnabas trok zich het geestelijk lot van anderen met grote bewogenheid aan. Toen Paulus nog door de andere discipelen werd geschuwd, omdat hij de christenen vervolgd had, was het uitgerekend Barnabas, die het voor Paulus opnam en voor hem in de bres sprong. Hij was degene die zich over de aanvankelijk buitengesloten Paulus ontfermde, hem introduceerde in de broederkring en een goed getuigenis over hem aflegde (Hand. 9:26-27).
• In de gemeente te Jeruzalem had Barnabas vertrouwen gekregen vanwege zijn godvruchtige leven. Toen er in Antiochië onder de hand des Heren ook een opwekking onder de Grieken kwam, vaardigde de gemeente te Jeruzalem Barnabas af (Hand. 11:20-22). Hij stimuleerde daar het werk dat God via anderen gedaan had.
• Hij ging op zoek naar Paulus, die als bijbelleraar bij uitstek de christenen in Antiochië op een solide, gedegen wijze verder kon bouwen (Hand. 11:25-26).
• Hij was de oom van Marcus waar het conflict met Paulus over ging.

In Antiochië behoorden Paulus en Barnabas tot de vijf met name genoemde profeten en leraars. Daaraan werden later Judas en Silas toegevoegd (Hand. 15:22,32): “En Paulus en Barnabas verbleven in Antiochië en zij onderwezen en verkondigden, met nog veel anderen, het Woord van de Heere”.

De oorzaak van verwijdering
Eigenlijk zijn er twee oorzaken te noemen:

1. Een pastorale: Vanwege het feit dat Marcus (soms ook Johannes Marcus genoemd of alleen Johannes) Paulus en Barnabas tijdens de eerste reis had verlaten, wilde Paulus hem niet meenemen op zijn tweede reis. Barnabas wel. Paulus had gemerkt dat Marcus er niet vol voor ging. En met alle ontberingen die een zendingsreis met zich meebrengt, kon Paulus dat niet gebruiken. Barnabas daarentegen wilde Marcus een soort tweede kans geven. Hij kan toch van zijn fouten leren? Hier hoor je het hart van een pastorale broeder. Ze werden het niet eens.
2. Een leerstellige: Barnabas was een diep gelovige man die de Heer liefhad, maar hij kon zich ook laten meeslepen. In Galaten 2:13 staat: “En ook de andere Joden huichelden met hem mee, zodat zelfs Barnabas zich door hun huichelarij liet meeslepen”.

Dit gebeurde in Antiochië, waar Paulus en Barnabas zij aan zij stonden in het dienen van een gemeente. Paulus was scherp op hen die wilden terugkeren naar een leven onder de Wet, los van de genade. Voor hem was het: we leven niet meer onder de Wet, maar onder Gods genade. Maar Barnabas handelde niet naar deze waarheid. Net als Petrus.
Paulus was radicaal. Hij vermaande Petrus in het bijzijn van allen om zijn halfslachtige houding naar de Joden. Die allen, daaronder zat ook Barnabas. Overigens heeft Petrus de vermaning van Paulus aanvaard. Hij schrijft later positief over Paulus. Maar van Barnabas horen we niets meer.

Keuzes
Bij deze strijd ging het om het maken van keuzes: Barnabas koos pastoraal. Hij geloofde dat Marcus een tweede kans moest krijgen. Paulus koos vanuit overtuiging.
Aan wiens kan zouden wij gaan staan? Die van Barnabas? Symphatiek, kwam op voor Marcus, zoals hij eerder voor Paulus opkwam, maar ook iemand die zich door, mogelijk zijn zachte aard, liet leiden door angst om door Joden afgewezen te worden. Of die van Paulus? Sterke leider. Reisleider. Ging ontberingen en tegenstanders niet uit de weg. Wilde mensen om zich heen hebben die hij helemaal kon vertrouwen. Daar paste Marcus niet in.
Het is opmerkelijk dat van Paulus staat geschreven dat hij door de broeders van de gemeente te Anticohië aan de genade van God is opgedragen. We lezen niets van een vermaning aan het adres van Paulus. Ook niet aan het adres van Barnabas.

God weet raad met conflicten
Wij vinden ruzies niet fijn. Het liefst willen we het vermijden. Maar soms moeten we ergens doorheen om geestelijk te kunnen groeien. We mogen hier vaststellen dat Gods werk doorging!
Het zendingswerk van Paulus, met andere medewerkers. En ook het werk van God in het hart van Marcus, waar mogelijk Barnabas voor is gebruikt.
Wat kwam er van Marcus terecht? Hij is met Barnabas meegegaan. Heeft zich geestelijk kunnen ontwikkelen. Heeft mogelijk nog een tijd met Petrus opgetrokken en zelfs het Marcusevangelie geschreven. En later is hij weer in contact gekomen met Paulus.

• Kolossenzen 4:10,11 bezoek Marcus in gevangenis
• 2 Timotheüs 4:11 Marcus was bij de a.s. terechtstelling van Paulus.

Marcus was veranderd. God heeft de strijd tussen twee broeders ten goede laten meewerken in Zijn plan. Dwars door alles heen komt Hij tot Zijn doel, altijd en overal!