Wat is er mis met kerst?

Wat is er mis met kerst?

Over een poosje viert ´de hele wereld´ weer kerstfeest. Kerstmis hoort in de traditie van de (katholieke) kerk. Het woord komt van het Latijnse ‘Christes Masse’ of de mis van Christus. Enerzijds kun je zeggen, dat met kerst niks mis is, anderzijds blijkt er toch van alles mis te zijn met kerst. Hoe zit dat?

Geboorte van Jezus

Christenen gedenken met kerst de geboorte van Jezus. En dat is zeker iets om bij stil te staan. Hij is immers de beloofde Messias, de Verlosser. Voorwaar geen kleinigheid! Alle reden voor grote vreugde, zoals ook blijkt uit de woorden die gesproken werden tot de herders: “Wees niet bevreesd, want zie, ik verkondig u grote blijdschap, die voor heel het volk wezen zal, namelijk dat heden voor u in de stad van David de Zaligmaker geboren is; Hij is Christus, de Heere” (Luk. 2:10-11).
De geboorte van Jezus is één van de grote heilsfeiten uit de Bijbelse geschiedenis en die der wereld. Sinds die geboorte spreekt men in de hele wereld, gelovig of niet, over de jaren vóór en na Christus.

25 december

Bijzonder is eigenlijk wel, dat het grootste feest van de kerk niet één keer voor komt in de Bijbel. Het is pas eeuwen later ontstaan en daar komt de eerste misser. Want als er één ding wel zeker is inmiddels, dan is het dat Jezus niet op (of rond) 25 december geboren is! Op 25 december was het (heidense) feest van Saturnus, de zonnewende, de onoverwinnelijke zon. De New Catholic Encyclopedia zegt: “De datum 25 december komt niet overeen met Christus’ geboorte maar met het feest van de Natalis Solis Invicti, het Romeinse zonnefeest ten tijde van de zonnewende.” Dat is overigens ook de geboortedatum van de Iraanse god Mithras, de ´zon der rechtvaardigheid´.
Wanneer Jezus dan wel geboren is? Daarover lopen de meningen ook uiteen. Sommigen komen terecht in de Joodse maand Tisri (september/oktober), waarin het Loofhuttenfeest gevierd wordt. Anderen houden het op de tijd rond het Pascha-feest in de maand Nissan (maart/april).
Hoe dan ook, liedjes als ´Midden in de winternacht´ e.d. geven de feitelijke omstandigheden geenszins weer en zijn ingekleurd door de traditie der kerk. We hoeven dan ook geen medelijden te hebben met herders die rillend van de kou ´s nachts de kudde bewaakten…

Herders

De herders werden in het nachtelijk uur overvallen door bezoek uit de hemel: “En plotseling was er bij de engel een menigte van de hemelse legermacht, die God loofde en zei: Eer zij aan God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in mensen een welbehagen (Luk. 2:13-14). Waar in de traditie het ´Ere zij God´ door de engelen gezongen werd, daar zegt de Bijbel dus dat de hemelse legermacht ´zei´. Wellicht hebben de engelen op zangerige toon gesproken, maar daarvan is niets bekend!

Wel, de herders spoedden zich naar de geboorteplaats, Bethlehem, en vonden het Kindje liggend in de kribbe, precies zoals hen verteld was. Daar heeft men maar direct uit afgeleid, dat Jezus dus wel geboren moet zijn in een stal. Denk er nog wat hooi en stro bij, een os en een ezel (waarop Maria gezeten zou hebben tijdens de reis…denkt men), liefst ook nog een kameel en de romantische kerststal is klaar!
In 1223 hield Franciscus van Assisi in Greccio een kribbenviering die het voorbeeld werd voor soortgelijke uitbeeldingen en vieringen ook op andere plaatsen.

En waar stond die kribbe eigenlijk? ´In de stal bij de herberg´ is de gedachte, want in de herberg was geen plaats voor hen. Het woord ´herberg´ komt in onze vertaling nog een keer voor en wel in Lukas 10:34, in het verhaal van de barmhartige Samaritaan. Daar is het de vertaling van het Griekse ´pandocheion´: kroeg, bar, (Eng. ´inn´).
In Lukas 2:7 staat het woord ´kataluma´, hetgeen in Lukas 22:11 vertaald is met ´eetzaal´ (NBG ´vertrek´); zo ook in Markus 14:14
In de Septuaginta (Griekse vertaling van het Oude Testament) komt het woord ´kataluma´ ook voor en wordt vertaald met: tent, kamer, vertrek, schuilplaats en nachtverblijf.
In Jeremia 41:17 lezen wij over zo´n verblijf bij Bethlehem: “Zij gingen op weg en verbleven in Geruth Chimham, dat bij Bethlehem ligt, om verder te trekken om in Egypte te komen”.
Er was dus een soort van halteplaats waar reizigers konden verblijven en/of overnachten. Uiteraard was daar ook een plek waar de dieren zolang konden zijn, ongetwijfeld met voederbakken. We weten het niet zeker, maar het zou zomaar kunnen, dat Jozef en Maria daar terecht gekomen zijn.

Wijzen uit het Oosten

In de traditie leeft ook de idee, dat de wijzen (beter: magiërs) uit het Oosten - zij hadden Zijn ster in het Oosten gezien, volgens Mattheüs 2.2 - daar op bezoek geweest zijn bij de ´pasgeboren´ Koning der Joden.. Maar ook dat is allerminst zeker. Ja, op advies van Herodes, die bij de Joden navraag gedaan had over de geboorteplaats, gingen zij op weg: “En zie, de ster die zij in het oosten gezien hadden, ging hun voor, totdat hij boven de plaats kwam te staan waar het Kind was” (vs. 9). De woorden ´de plaats´ zijn cursief in de vertalingen omdat ze er in de grondtekst niet staan. Vers 11 zegt dan: “En toen zij in het huis kwamen, vonden (lett.: zagen) zij het Kind met Maria, Zijn moeder, en zij vielen neer en aanbaden Het. Zij openden hun schatkisten en brachten Hem geschenken: goud en wierook en mirre”. Zij gingen dus niet een stal, vertrek, kamer, herberg of iets dergelijks binnen, maar een (woon)huis (Gr. oikia).
Het woord ´Kind´ (Grieks: paidion) kan op een baby wijzen (hoewel daar ook wel een ander woord voor is: ´brephos´ - zie Luk. 2:12), maar dat hoeft niet. Het kan ook (al) een peuter zijn.
Opvallend is dat Herodes eerst nog nauwkeurig vroeg naar de tijd dat de ster geschenen had (vs. 7). Als hij later merkt door de wijzen bedrogen te zijn bracht hij alle jongetjes van twee jaar oud en daaronder om het leven. Onvoorstelbaar leed daar in en om Bethlehem!

Meestal worden er drie wijzen getekend of geschilderd, maar dat aantal staat nergens in de Bijbel en is waarschijnlijk afgeleid van de (drie) geschenken die zij meebrachten om de Koning te eren: goud, wierook en mirre.
Sommigen (lees: velen) menen zelfs dat het koningen geweest zijn, getuige de feestdag die op 6 januari gehouden wordt: Driekoningen. Op sommige afbeelding is één van de wijzen te zien als een (zwarte) kleurling, hetgeen niet racistisch moet worden opgevat. Zijn naam is, volgens de traditie ook niet Piet, maar Caspar, afkomstig uit Saba (Ethiopië). De andere twee heten Balthasar uit Azië en Melchior uit Europa.

Tenslotte

Er blijkt zo heel wat mis te zijn met kerst en dan hebben we het nog niet eens gehad over allerlei gebruiken, zoals de kerstboom met toeters en bellen om de boze geesten af te schrikken, de kerstman, naar verluidt in 1533 door Luther bedacht als christelijke versie van Sinterklaas, de kerstkalkoen, e.d.
Eén ding blijft overeind: de Heiland der wereld is geboren en dat is - hoe en wanneer dan ook - reden om te feestelijk gedenken!

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Pas verschenen in de Morgenrood-reeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

NIEUWSTE UITGAVE: Psalm 23

Het KIND en de kinderen

"Zoals een vader zich ontfermt over zijn kinderen, zo ontfermt de HEERE Zich over wie Hem vrezen" (Psalm 103:13).

In de inleiding schrijft de auteur: 'Bijbelse woorden zijn zuiver. Ze komen van God, Die heilig is. Ze vertellen geen leugens, ze zijn waar en betrouwbaar. Zijn Woord is door Zijn Geest op doordachte wijze tot zinnen gevormd. Aan de formulering is veel aandacht besteed. Het is Zijn goddelijke manier van 'zeggen' om tot ons hart te spreken'.
Vanuit deze overtuiging is dit boekje geschreven. Het bevat een boeiende en verrassende woordstudie over het woord 'kind' in met name het Nieuwe Testament. Maar behalve dat is dit boekje ook een handleiding van hoe je Bijbelstudie kunt doen. De schrijfster geeft de lezer of lezeres een kijkje in haar overwegingen en - als het ware hardop denkend - neemt zij hem of haar mee op de weg naar het resultaat van haar onderzoek.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Belangrijke Bijbelwoorden

Geloof - gerechtigheid - genade - uitverkiezing - verzegeling

Er zijn veel bekende woorden in de Bijbel die vaak door gelovigen worden gebruikt. Voor dit boekje hebben we er vijf uitgekozen: geloof, gerechtigheid, genade, uitverkiezing en verzegeling. Wat voor betekenis hebben ze in de Bijbel en welke plaats hebben ze in onze persoonlijke relatie met God?

In elk van de vijf hoofdstukken in dit boekje wordt één van deze onderwerpen bestudeerd. De lessen die ze ons leren, hebben onderling met elkaar te maken en draaien om een schitterend middelpunt: de genade van God. Het zicht op de werking van Gods genade in je leven - in je redding, in je praktische leven nu en in je hoop op de toekomst - doet je groeien in het begrip van Wie God voor je is.

Bekijk hier de inhoudsopgave

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Recente uitgaven Everread Uitgevers

Naast de boekjes uit de Morgenroodreeks geeft Everread ook andere boeken uit. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt naast de uitgaven in de reeks óók elke nieuwe uitgave van Everread (jaarlijks 2 á 3) met een korting van 25%!

Twaalf unieke gelijkenissen

Er staan in het Lukasevangelie twaalf gelijkenissen die niet in de andere evangeliën voorkomen. Daaronder bevinden zich bekende gelijkenissen, zoals die over de verloren zoon en die over de rijke man en de arme Lazarus. En wie kent het verhaal over de barmhartige Samaritaan niet?

In dit boek gaat de schrijver in op deze twaalf gelijkenissen.

Het Griekse woord dat met 'gelijkenis' is vertaald, duidt op iets dat ergens naast geworpen wordt. Enerzijds is er de werkelijkheid, anderzijds is er een verhaal dat de Here Jezus er als het ware naast legt. Met dat verhaal geeft Hij licht op de werkelijkheid. Desondanks zijn gelijkenissen soms maar moeilijk te begrijpen. Zelfs de discipelen van de Here Jezus hadden in sommige gevallen moeite om Zijn onderwijs in deze vorm te verstaan.

Daarom is het des te mooier om met dit boek in de hand weer eens bij deze gelijkenissen en hun schoonheid bepaald te worden.

Bekijk hier de inhoudsopgave van dit boek

Info & Bestellen