De moerbeiboom en de zijderups

De moerbeiboom en de zijderups

De witte moerbeiboom scheen al duizenden jaren voor Christus in China voor te komen. De zwarte bestond al eeuwen voor Christus in Iran.

Pas in tijdens de regering van koning Salomo (2 Kron. 9:27) lezen we in de Bijbel over moerbeibomen (Hebr. sjakam, Gr. sukaminos, sukos is vrucht1). De (zwarte) moerbeiboom is waarschijnlijk via Iran naar Israël geïmporteerd. Ze groeiden daar ondermeer in de Laagte (vlakten, 1 Kon. 10:27) beschermd tegen de wind. Het verspreidingsgebied vormen de meer tropische streken zoals Azië, Afrika, Noord- en in Zuid Amerika tot in de Andes. Is er meer bijzonders over deze boom te vertellen?

De boom

De moerbeiboom behoort tot de familie van de Ficus evenals de vijgeboom. Ze kunnen zes tot twaalfmeter hoog worden en hun levensduur is lang. Nog zo’n twintig tot vijfentwintig jaar geleden werden toeristen naar de poel van Siloam nabij Jeruzalem gebracht. Daar stond toen nog een zeer oude moerbeiboom, waarvan de gids vertelde dat Jesaja in de holte van deze boom zich verstopte toen Manasse hem achtervolgde.

De moerbeiboom geeft als ze jong is witte vruchten, die na verloop van tijd roodachtig worden en uiteindelijk zwart. De zwarte moerbeiboom (Hebr. sjakam) wordt voornamelijk gekweekt vanwege de vruchten. Na de bloei zijn de vruchtjes na precies 52 dagen rijp. De vruchtjes verzamelen zich in trosjes en zo’n trosje heeft het model van een vijg. Vandaar dat het Oude Testament ook spreekt over moerbeivijgen. De profeet Amos was een kweker daarvan. (Amos 7:14) Zowel de bladeren als de vruchten zijn teer. Daarom zijn de vruchten moeilijk te oogsten. De aparte vruchtjes lijken sterk op frambozen of bramen, smaken zoetzuur en zijn kort houdbaar. Van het oogsten krijg je bloedrode handen, die moeilijk schoon te krijgen zijn. Als rabbijnen spreken over Kain’s antwoord aan God: “Ben ik mijn broeders hoeder?”, om te verdoezelen dat hij iets te maken had met de moord op Abel, vergelijken ze dat met een dief van moerbeivijgen. Die kan zijn daad niet verdoezelen, vanwege de rode kleurstof aan zijn handen.

Geloof!

In Lucas 17: 6 neemt de Here Jezus deze moerbeiboom als voorbeeld, als de discipelen Hem vragen hen meer geloof te geven. Hij zegt dan: “Als gij een geloof had als een mosterdzaad, gij zoudt tot deze moerbeiboom (Gr. sukaminos) zeggen: Wordt ontworteld en in de zee geplant, en hij zou u gehoorzamen.” Wetende dat deze bomen in de lage vlakten van Judea groeiden, krijgt deze tekst meer betekenis, want over de bergen heen zou deze moerbeiboom in de zee terecht moeten komen. Daarvoor is wel een zeer groot geloof nodig!

Het verhaal gaat, dat Boeddha onder dit type boom tot verlichting kwam. Daarom wordt ieder boeddhistisch tempelcomplex met een moerbeiboon versierd. Zij noemen het de bodhi-boom (bodhi is verlichting).

Balsemstruiken

In de Statenvertaling komen we ook de moerbeziënboom tegen, die in de NBG balsemstruik wordt genoemd. Deze struik heet in het Hebreeuws baka (afgeleid van een woord dat wenen, laten druppelen betekent). De SV vertaalt dit onjuist met moerbeziënboom. Deze balsemstuik groeit in dorre streken. De baka is stevig, heeft veel takken en harde bladeren en kwam veel voor in Judea. Je kon je er goed in of achter verbergen (2 Sam. 5:23). Het lijkt dat de HERE over de toppen ervan liep, toen David oorlog moest voeren (2 Sam. 5:24). Als je van deze struik een takje of blad afsnijdt druppelt er een melkachtig sap uit. Maakte men hiervan balsem? Het Bakadal met zulke struiken lag ten zuiden van Jeruzalem, ook wel tranendal genoemd, omdat daar ook veel graven waren. Als de Joden vanuit het zuiden naar de Tempel in Jeruzalem trokken, moesten ze door deze vallei. Bekend is de Psalmtekst die in de Messiaanse tijd vervuld wordt als Joden naar Zion trekken: “Als zij trekken door (ltl) het dal van balsemstruiken, maken zij het tot een oord van bronnen.” (Ps. 84:7) Joden van vandaag vergelijken de diaspora wel met ‘het dal van balsemstruiken’. Het is een bemoediging: maak wat van je situatie!

Israël

Witte MoerbeiDe witte moerbeiboom stond oorspronkelijk niet in Israël. Jozef Nasi plantte in Tiberias in 1565 grote boomgaarden met witte moerbeibomen uit China, met de bedoeling daar zijde-industrie te ontwikkelen. Maar zijn poging faalde. De speciale rupsen die hiervoor nodig zijn, gedijden niet. Later probeerde in 1891 een ander het nog eens, voor een van de eerste joodse nederzettingen van Poolse Joden nabij Hovevei Zion, met een boomgaard van meer dan 560 hectare. Ook dat mislukte. Vandaag de dag is de witte moerbeiboom ook in Israël een fijne boom voor in de tuin. De mooie vorm en de schaduw die hij geeft laat velen ervan genieten. Zijde-industrie is in Israël niet echt van de grond gekomen.

De zijderups

De ZijderupsWe keren ons nu af van de zwarte moerbeiboom, de balsemstruik en de witte moerbeiboom in Israël. We concentreren onze aandacht op de witte in China. Haar vruchten zijn daar niet interessant. Al sinds mensenheugenis worden namelijk op de witte moerbeiboom zijderupsen gekweekt. Een zijderups is de larve van de zijdevlinder. Deze vlinder is niet mooi. Ze ziet er onopvallend, vuilwit uit en als ze haar vleugels uitspant is ze 3,5 - 4,5 cm groot. De zachte bladeren vormen het enige voedsel dat deze rups, ongeveer een centimeter of zeven groot, eet en waarop hij goed gedijt. De naam zegt het al: van deze rups komt de zijde, omdat zij zo geschapen is, dat de zijdedraad kan spinnen.

Vreetmachientje

KimonoDe zijderups is een supersnel vreetmachientje dat met veel poten op de aarde rondkruipt en uitsluitend vreet, vreet, en nog eens vreet. Na ongeveer 28 dagen stopt de zijderups met zijn bestaan. Hij heeft zich dan omspannen in een hermetisch gesloten cocon met een zelfgeproduceerde draad. Maar binnenin, hoe is het mogelijk (!) heeft hij daarin een binnencoconnetje gesponnen, een eigen nestje om te sterven om later zonder dat ie dat weet een vlinder te worden. De zijderups spint de draad met zijn mond met ‘zijdeklieren’, terwijl alle andere rupsen met hun achterste spinnen. Het lichaamsgewicht van de zijde rups komt binnen die 28 dagen op 10.000 keer zijn geboortegewicht. De zijden draad wordt wel 900 - 1500 meter lang!

Het zijden draadje

De Chinezen ontdekten 4000 jaar geleden dat je deze draad weer kunt afwikkelen, als je de cocons in warm water legt. Daarmee kun je stoffen weven van ware koninklijke allure! Voor een zijden gewaad is een enorme hoeveelheid cocons nodig. Zijden stropdas? 110 cocons. Een zijden kimono? Daarvoor moeten 3000 rupsen hun best doen, die daartoe per rups maar liefst 55 kilo bladeren verorberden. Als de zijden kimono klaar is, is het werkelijk een koninklijk gewaad. De speciale glans van zijde komt doordat de doorsnede van de zijden draad niet rond is maar driehoekig. Door deze unieke eigenschap werkt deze draad als een prisma die de erop vallende lichtstralen breekt tot een prachtige veelkleurige glans. De witte moerbei zorgt in zijn onwetendheid voor voedsel voor al deze prachtige klederdracht van puur natuur!

Koninklijke gewaden

Door de eeuwen heen konden alleen de welgestelden zich de echte natuurzijde permitteren. Als de zijderups zijn zijden doodskistje maakt om te sterven en de mens zou het proces zijn gang laten gaan, dan komt er een (mot) vlinder uit. Echter, het is geen kleurrijk exemplaar dat van bloem naar bloem vliegt. Hij ziet er wat grauwbruin uit en kan niet vliegen. Het enige wat hij doet is voor nageslacht zorgen door 300 tot 500 eitjes leggen. Daarna sterft hij binnen enkele dagen. Geen roemrijk einde voor zo’n veelbelovend begin. Echter, het leven van dit insect was vast door de Grote Schepper bedoeld om de grondstof voor koninklijke gewaden te leveren. De HERE die het samenspel tussen de witte moerbeiboom en de zijderups schiep, spreekt via de profeet Ezechiël vol liefde over de koninklijke waardigheid van zijn volk Israël, dat Hij ziet als kostbare zijde : “… Ik hulde u in zijde, … uw kleding was fijn linnen en zijde en kleurig geborduurd gewaad.” (Ezech. 16:10 en 13)

Kostbaar bloed

Van zijderupskwekers is bekend dat ze in het voorjaar een emmer bloed van het abattoir bij de boom gooien om die weer snel in conditie te krijgen. Dat zegt ons wel iets hè? Alleen door het bloed van Christus is er redding voor eenvoudige stervelingen die we van oorsprong zijn. “Hem, die ons liefheeft en ons uit onze zonden verlost heeft door Zijn bloed.” (Openb. 1:5) De zijderups die uitsluitend vreet, en zich met veel poten aan deze aarde vasthoudt is een beeld van de mens.
Maar de HERE wil deze ‘rupsen’ vanuit de hemel overkleden (2 Kor. 5:2). Jezus stond op uit het graf en bleef niet in Zijn ‘cocon’. Door Zijn opstanding is er eeuwig leven tot stand gebracht voor allen die Hem van harte liefhebben. Hij zal ons vernederd lichaam veranderen met hemelse glans, zodat het aan zijn verheerlijkt lichaam gelijkvormig wordt, omdat wij hemelburgers zijn (Filp. 3:22).

Voetnoot

  1. sjakam, de moerbeiboom die vruchten draagt: 1 Kon. 10:27; 1 Kron. 27:28; 2 Kron. 1:15; 2 Kron. 9:27; Psalm 78:47; Jes. 9:9, Amos 7:14;
    sukaminos Luc. 17:6

Duizenden lezers gingen u voor. Ondersteun AMEN. Word ook abonnee!

Pas verschenen in de Morgenrood-reeks

De Morgenroodboekjes komen uit in de Morgenroodreeks: een serie Bijbelstudieboekjes die sinds 1960 wordt uitgegeven. De in deze reeks verschenen boekjes zijn handzaam en praktisch en helpen je verder om de Bijbel beter te leren kennen.

NIEUWSTE UITGAVE: PSALM 80

Psalm 80 - een dringende bede tot de Herder van Israël

Psalm 80 is één groot gebed tot de Herder van Israël om het behoud van het volk Israël. Driemaal klinken daarin de woorden "breng ons terug; doe Uw aangezicht lichten, dan zullen wij verlost worden". In dit gebed komt ook naar voren hoe de Heere deze verlossing tot stand zou brengen: namelijk door de Zoon, de Zoon des mensen, de Man van Uw rechterhand. Het is mooi om te zien hoe Asaf duizend jaar vóórdat de Heere Jezus op aarde was, zo duidelijk over Hem schreef. En toen de Zoon op aarde was, zei Hij dat Hij de goede Herder was Die Zijn leven zou geven voor Zijn schapen. En dat deed Hij ... als het Lam van God.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Leeswijzer - Doelgericht Bijbellezen

Meer weten over Degene in Wie je als christen gelooft? Dan is de Bijbel dé bron van informatie. Daarbij is het niet alleen belangrijk dát je de Bijbel leest, maar ook hóe je leest. Wil je ontdekken wat God heeft geopenbaard en zeggen wil? Of zoek je bevestiging van hoe je zelf je geloof wilt 'inrichten'?
Doelgericht Bijbellezen is van grote invloed op de wijze waarop we leven, gemeente-zijn en zicht hebben op Jezus Christus.

Met vragen om persoonlijk of groepsgewijs verder over na te denken.

Ook als e-book verkrijgbaar!

Info & Bestellen

Recente uitgaven Everread Uitgevers

Naast de boekjes uit de Morgenroodreeks geeft Everread ook andere boeken uit. Wie een Everread-abonnement heeft, ontvangt naast de uitgaven in de reeks óók elke nieuwe uitgave van Everread (jaarlijks 2 á 3) met een korting van 25%!

Schatten uit Gods Woord - II

Dit tweede deel in de serie Schatten uit Gods Woord heeft als ondertitel ‘Wandelen met een verborgen God’.

Elk hoofdstuk heeft iets te maken met de praktische wandel van de gelovige.

Soms hebben we als gelovigen wel eens moeite met het gegeven dat we in een periode van Gods plan leven waarin Hij Zich verborgen houdt. Hij lijkt zo ver weg. Bemoeit Hij Zich wel met ons?

Dit boek laat zien dat de Heere wel degelijk nabij is en meegaat op onze wandeling door het leven. Ja, het blijkt dat wij door Hem worden meegenomen op Zijn weg!

En daarbij mogen we de schatten uit Gods Woord ontdekken en met ons meedragen.

Bekijk hier de inhoudsopgave van dit boek

Info & Bestellen